5 Ünlü Filozofa Göre Mutluluğun Tanımı

Mutluluk nedir, nasıl mutlu oluruz, mutlu bir yaşama kavuşmak mümkün mü?

Tarih boyunca insanlar kendine bu soruyu sorar, daha keyifli bir hayat sürmenin yollarını ararken birçok filozof da mutluluk üzerine düşünmüş ve kendi düşünce sistemine göre mutluluğu tanımlamıştır. 5 ayrı filozofa göre mutluluğun felsefi tanımı ise şu şekilde:

Aristoteles’e göre mutluluk

Platon’un öğrencisi olan ve felsefi düşüncede önemli bir yere sahip olan Aristoteles fizik, gökbilim, zooloji, mantık ve siyaset konularında öncü fikirleriyle ünlüdür. Bununla birlikte Aristoteles yaşam, erdem, mutluluk gibi konuları da ele almıştır. Aristoteles’in eudaimonia olarak tabir ettiği mutluluğu akıl, erdem ve tefekkür ile birlikte tanımlamış ve kişilerin bunlarla birlikte mutlu bir yaşam sürebileceğini söylemiştir. O mutluluğu bir histen çok yaşam tarzı olarak nitelendirmiştir. Kişinin kendini gerçekleştirmesi, yani olumlu özelliklerinin üzerine gitmesi de Aristoteles’in mutluluk formüllerinden biriydi.  

Epikuros’a göre mutluluk

Helenistik felsefenin en önemli filozoflarından biri olan Epikuros ömrünü ahlak, erdem ve mutluluk üzerindeki düşünceleriyle geçirmiş ve felsefesini de bu tanımlar üzerinde geliştirmiştir. İnsanın mutluluğa giden yolunu araştırmak ve insanlar arası ilişkilerde ahlak ve erdemi öne çıkarmak önemliydi.

Epikuros mutluluğu haz ile ilişkilendirmiş ve özgürlük, dostluk, sağlık gibi kavramlarını mutluluk formülünün içerisine katmıştır. Hazzı ise acıdan kaçınarak elde edeceğimizi düşünmüştür. Epikuros’un mutluluk adına başka bir önerisi ise ön yargı ve kuruntulardan arınarak tanrı ve ölüm korkusunun üstesinden gelmemiz.

Kıbrıslı Zenon’a göre mutluluk

Stoa felsefesinin kurucusu olan Kıbrıslı Zenon’a göre mutluluğun formülü doğaya uygun yaşamak ve ölçülü davranmaktır.  Ona göre doğa insana doğru yönergeleri gösterir ve insan ancak doğayla denk düştüğünde mutluluğa kavuşabilir.

Bununla birlikte Zenon’un kurucusu olduğu Stoacı düşünce bizlere mutluluk hakkında şunları öğütlüyor:

  • Dünya son derece öngörülemez olaylarla doludur.
  • Dışarıdaki olayları kontrol edemeyiz ve mutluluğumuzu bu olaylara endekslememeliyiz.
  • İnsan olarak hayatımız, bu kaotik dünyada aslında kısacık bir andır.
  • Güçlü, kontrol sahibi ve sebatlı olmak önemlidir.
  • Mutsuzluğun ana nedeni, mantık yerine hislerimize ve içgüdülerimize anlık yenilgilerdir.
  • Bir erdem/ideal için yaşamak en büyük mutluluktur.
  • Doğadan gelen her şeye boyun eğmeli, insandan gelen her şeye karşı konulmalıdır.

Nietzsche’ye göre mutluluk

Farklı düşünce biçimleriyle felsefe dünyasında çığır açan Nietzsche mutluluğu da diğer filozoflardan daha farklı bir biçimde ele alır ve mutluluk arayışını zayıflıkla ilişkilendirir.

Nihilist felsefenin kurucularından olan, kimileri tarafından fazlasıyla benimsenen kimileri tarafından ise sıklıkla eleştirilen Nietzsche’nin mutluluğa dair görüşleri ise şöyle:

Ona göre huzurlu ve endişesiz bir yaşam sürme arzusu, hayata daha büyük anlamlar yükleyemeyen vasat insanlara özeldir. Daha doğrusu Nietzsche mutlu bir yaşam sürme gayesi hakkında bunu düşünüyordu. Ona göre mutluluk anlık ya da kısa süreli bir durumdu, geçiciydi. Uzun süreli bir mutluluğu ise “ideal tembellik” olarak tanımlamaktaydı. Ona göre insan kendi fikirlerini, özgürlüğünü ve iradesini savunarak, bunlara karşı olan engellerle mücadele ederek memnun bir yaşam sürebilirdi.

Buddha’ya göre mutluluk

Buddha mutluluğu bir gaye olarak tanımlamıyordu. Ona göre mutluluk yolun sonunda ulaşılacak bir sonuç değildi, yolun kendisiydi. Bu sebeple mutluluğa ulaşmak için yapılması ve gerçekleştirilmesi gereken ideal bir tanımdan ziyade tam da şuan yaşıyor, ilerliyor ve yol alıyor olduğumuz için mutlu olabileceğimizi söylemiştir.

Tasarlab