Açık Hava Etkinliklerinin Yeni Kabusu: Asya Kaplan Sivrisineği

Son yıllarda, özellikle deniz, göl gibi su kenarlarında bulunduğunuzda ‘’Beni örümcek mi ısırdı acaba?’’ düşüncesine kapıldığınız olduysa, sizi muhtemelen bu ısırıkların sahibi ve ülkemiz için yeni sayılan bir sivrisinek türü ile tanıştırmak istiyoruz: Asya kaplan sivrisineği. 

Asya Kaplan Sivrisineği Nedir? Nereden Geldi?

Bu yeni tür, ülkemizde ilk olarak yaklaşık on yıl önce İpsala sınırında görüldü. 2017 yılında Adalar ve çevresinde de görülmeye başlanan bu sinek türü giderek etki alanını genişletti. Özellikle son iki yıldır ise popülasyonları hızla arttı ve ne yazık ki yerleşik bir tür haline geldi. 

Adından da anlaşılabileceği üzere Güneydoğu Asya’nın tropikal ve subtropikal iklimine özgü ve ilk kez Hindistan’ın kaplanları ile meşhur Bengal bölgesinde keşfedildi. Hayatımızı zaman zaman cehenneme çevirebilen bu minik canlıların ülkemizde görülmeye başlamasındaki başlıca etken ise küresel ısınma. Küreselleşme ile birlikte seyahatlerin artması da sineklerin yolculuğunu kolaylaştırıyor elbette ki. Ancak normalde hayatta kalamayacakları iklim şartları küresel ısınmayla beraber onların yerleşik bir tür olmalarına sebebiyet verecek şekilde değişmiş durumda. ‘’Asya kaplan sivrisineği nerelerde görülür?’’ derseniz: Edirne, Tekirdağ, İstanbul, Kocaeli, Düzce, Çanakkale, Bursa, Sakarya, Trabzon, Rize, Giresun ve Ordu ise en fazla görüldükleri şehirler olarak kayda geçti. 

Uzmanlar bildiğimiz sivrisineklerden bazı farkları olduğunu belirtiyor: Siyah gövdeli ve beyaz benekliler, daha çok gündüzleri faaliyette oluyorlar, vızıltıları pek işitilmiyor, soktukları yerler kabarıyor, kaşınıyor ve kızarıklık oluşturup neredeyse bir hafta iyileşmiyor. Kaşıdıkça yara haline geliyor. Asya kaplan sivrisineği belirtileri işte bu ısırıklar. Tıpta vektör; yani taşıyıcı olarak adlandırılıyorlar; çünkü hastalık taşıyıcısı konumundalar. Ve ne yazık ki bildiğimiz sinek kovucular pek de işe yaramıyor gibi görünüyor.

Asya Kaplan Sivrisineği Zararlı Mı?

Kent yaşamına hızlıca adapte olan bu sinekler özellikle araba lastiklerine, hayvanlar için bıraktığımız su kaplarına, çiçek saksının altına koyduğumuz tabağa bıraktıkları larvalar ile ürüyorlar. Baskın tür konumuna geliyor ve taşıdıkları virüslerle: Dang ateşi virüsü, Batı Nil virüsü, sarı humma, zika gibi hastalıklara sebep oluyorlar. Zika hastalığı yeni doğan çocuklarda küçük kafa oluşumuna, Batı Nil humması ise merkezi sinir sistemini etkileyerek menenjit gibi nörolojik hastalıklara yol açabiliyor. Uzmanlar Asya kaplan sivrisineği ısırığına bağlı kızarıklık, yanma, şişlik ağrı gibi şikayetler sebebiyle sağlık kurumlarına başvuranlarının sayısının da her yıl arttığını ifade ediyor.

Sadece yaz aylarında ve sadece bu sineklere maruz kalanları tedavi etmek yeterli bir mücadele yöntemi gibi görünmüyor. Bu türün üreme ve hayatta kalma koşulları ile ilgili alanlara etki etmek gerekiyor. 

Peki biz bu müdahale yöntemleri geliştirilene kadar neleri bilmeliyiz?

  • Sinek kovucu ilaçların pek işe yaramadığını belirtmiştik. Bunun yerine doğal yöntemlere yönelebilir ve lavanta yağı kullanabilirsiniz. Özellikle eklem yerlerine sürmeye özen göstermelisiniz. 
  • Genelde yerden çok yükselmiyor ve rüzgara karşı dayanıksızlar; bu nedenle masa altlarına vantilatör koyabilirsiniz, bu onların etki alanlarını daraltacaktır. 
  • Sıcağı sevdikleri için daha çabuk ısınan koyu renkli kıyafetlere daha çok geliyorlar; açık renkli kıyafetler tercih edebilirsiniz. 
  • Sinekler tarafından ısırılmadan önce alabileceğiniz bu önlemler ise yaramadıysa ve ‘’Asya kaplan sivrisineği ısırığına ne iyi gelir?’’ sorusu yankılandıysa aklınızda, ısırdıkları yerde hızlıca oluşan, kızaran ve kabaran yeri kaşımamanız gerektiğini söyleyebiliriz.; kaşıntıyı hafifletmek için buz kullanabilirsiniz.
  • Üreme alanlarını daraltmak için ise saksılarınızın altına koyduğunuz tabakların kuru kalmasını sağlayın ya da saksıları mümkünse doğrudan toprağa koyun. Bahçe ya da balkonunuzda içinde su birikecek bir şeyler bırakmayın. 
Tasarlab