Addison Hastalığı Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Nadir görülen hastalık gruplarında yer alan addison hastalığı (bir diğer adıyla adrenalin yetmezliği), belirtilerini de geç gösteren hastalıklardan bir tanesidir. Yorgunluk, iştahsızlık, kilo kaybı gibi belirtileri olan bu hastalık ilk zamanlarda dönemsel bir yorgunluk olarak da görülebilmektedir.

Bu yazımızda, addison hastalığının detaylarına erişebilirsiniz.

Addison Hastalığı Nedir?

Addison hastalığı nadir görülen bir hastalık türüdür ve adrenalin yetmezliği olarak bilinir. Bedenin bazı hormonları salgılayamaması ya da yeteri kadar salgılayamaması sebebiyle ortaya çıkar. Böbrek üstünde yer alan adrenal bezleri hormon salgılamakta yetersiz kalır ve kortizol, aldosteron hormonlarının zamanla azalmasına yol açar. Beraberinde hastanın enerji üretememesine; yorgunluk ve halsizlik hissiyle baş başa kalmasına sebep olur.

Adrenal bezleri olarak adlandırılan böbrek üstü bezleri, endokrin sisteminin vazgeçilmez bir parçasıdır. Bu bezler tüm organ ve dokuların işlevini gerçekleştirmesinde rol üstlenen hormonların salgılanmasından sorumludur. Eğer salınımda yetersiz kalırsa diğer organ ve dokuların işleyişinde de aksaklıklar meydana gelir.

İki tür addison hastalığı bulunur:

Primer Adrenalin Yetmezliği

Böbrek üstü bezlerinin korteks yani dış bölümünün hasar görmesinden kaynaklanır. Korteks bölge hormon üretiminden sorumlu olan bölgedir ve bunu üretememesi durumunda primer adrenal yetmezlik ortaya çıkar.  Korteks bölgenin hasar görmesi genel olarak bağışıklık sisteminin kendine saldırması ile gerçekleşir. Sistem henüz bilinmeyen sebeplerden ötürü korteks bölgeyi yabancı ve zararlı olarak tanımlayarak saldırı altına alır. Adrenal bezleri etkileyen kanser ve enfeksiyonlar, tüberküloz gibi diğer hastalıklarda da primer adrenalin yetmezliğine sebep olabilir.

Primer adrenal yetmezlik hastası olan kişiler besinleri enerjiye dönüştürmekte, bağışıklık sisteminin yeterlilik göstermesinde, gelişim hormonlarını ve cinsellik-cinsiyet hormonlarını salgılamakta güçlük çekerler.

Sekonder Adrenalin Yetmezliği

Hipofiz bezi, ACTH adı verilen hormonu üretmekle görevlidir. Üretilen  ACTH hormonu korteks bölgeye diğer hormonları üretmesi için talimat veren hormondur ve böbrek üstü bezlerinin görevini gerçekleştirmesini sağlar. Hipofiz tümörleri, hipofiz ameliyatları, enfeksiyonlar ACTH hormonunun üretilmemesine sebep olabilmektedir.

ACTH yetersizliği korteks bölgenin uyarılmamasına ve androjen, glukokortikoid(besinlerin enerjiye dönüşmesini sağlar) hormonlarının salgılanmamasına sebep olur. Bu duruma sekonder adrenal yetmezlik denir.

Sekonder adrenalin yetmezliği primer adrenalin yetmezliğiyle aynı belirtileri ve semptomları gösterir. Fark, primer adrenal yetmezlikte sorun korteks bölgenin yetersizliği olurken; sekonder adrenal yetmezlikte sorunun hipofiz bezinin yetersizliği olmasıdır.

Addison hastalığının iki türünde de belirtiler şu şekildedir:

  • Kronik yorgunluk
  • Halsizlik
  • İştahsızlık
  • Kusma ve bulantı

Addison Hastalığı Tedavisi

Addison hastalığının tedavisi, hastalığı gidermek ya da önlemek üzerine değildir. Bağışıklık sisteminin kendine saldırması ya da hipofiz bezlerin yetersizlik göstermesi sonucu ortaya çıkan bu hastalığın tedavi süreci daha çok etkisini azaltmaya yöneliktir. Tedavi süreçleri için doktorla temas halinde kalmak ve kriz anlarında onun yönergelerini izlemek gerekir. Bu sebeple yazımızda tedavi yöntemlerine değinmeyeceğiz.

Hastaların dikkat etmesi gereken başlıca faktörler ise şu şekildedir:

  • Addison hastaları her zaman yanlarında uyarı kartı bulundurmalıdır.  Bu sayede kriz anlarında addison hastası oldukları bilinerek müdahale edilebilir.
  • Doktorun verdiği ilaçlar  her zaman hastanın yanında olmalıdır.
  • Hasta doktor tavsiyesine bağlı olarak glukokortikoid enjeksiyon kiti taşımalıdır.
  • Yıllık kontrol yapılmalı ve hastalık göz ardı edilmemelidir.
Tasarlab