Agflasyon Nedir?

Son zamanlarda sıklıkla kullanılan agflasyon terimi hane halkının hayatını doğrudan ilgilendiren bir terim. Hayatımızda en çok kullandığımız ve satın aldığımız, temel ihtiyacımız olan gıda ürünlerindeki fiyat artışını ifade ediyor.

Agflasyon Ne Demektir?

İlk olarak 2001 yılında Merril Lynch tarafından kullanılan agflasyon terimi gıda ve endüstriyel tarım ürünlerindeki olağan dışı fiyat artışlarını ifade ediyor. Agflasyon tarım(agriculture) ve enflasyon kelimelerinin birleşimden meydana geliyor ve aslında gıda piyasasındaki enflasyon anlamını taşıyor. Agflasyon, birçok farklı sebeple ortaya çıkabilen olumsuz bir durum. Gıda üretimindeki yetersizlik, iklim krizi, savaş, göç, lojistik koşullar, tüketim bolluğu ve farklı endüstrilerin tarım ürünlerini kullanması gibi faktörler agflasyonu tetikleyebiliyor. Gıda pazarının yanı sıra biyoyakıt gibi ürünlerde de fiyat artışına sebep olabiliyor.

Agflasyon tüm tarım ürünlerinde gerçekleşebileceği gibi ürüne özel agflasyon da gerçekleşebilir.

Agflasyonun Etkileri

Özellikle kişi gelirlerinin büyük bir kısmını gıdaya harcadığı gelişmemiş ve az gelişmiş ülkelerde agflasyon, büyük bir krize yol açıyor. Halihazırda tek tüketim gıda ve diğer zorunlu ihtiyaçlar olan kişiler, gıdaya da erişemez hale geldiğinde fazlasıyla zorlu koşullarla baş başa kalıyor. Gelişmiş ülkelerde ürün bulmak zorlaşarak, fiyat artışı yaşansa da etkileri gelişmemiş ülkelere göre daha hafif oluyor. Agflasyon bölgesel, ülke bazlı ya da uluslararası düzeyde olabiliyor. Tarım ürünlerinin uluslararasında pazarlandığı günümüz koşullarında ham madde sahibi ülke gibi alıcı ülkeler de durumdan etkileniyor. Fakat ham maddeyi yani gıdayı ihraç eden ülke milli gelirinde düşüş yaşadığından daha da fazla etkileniyor. Bunun yanı sıra birçok endüstriyel ürünün üretiminde tarım ürünleri kullanıldığı için fiyat artışları ve enflasyon o ürünlere de yansıyor.

Agflasyon ile Enflasyon Arasındaki Fark 

Enflasyon halinde para birimi değiştirildiği ve satın aldığı tüm ürünler karşısında değer kaybı yaşar. Herhangi bir ürüne sınırlı olmaksızın, enflasyon sorunu genellikle ürünlerin değer kazanmasıyla değil paranın değer kaybetmesiyle ilgilidir. Aksi duruma nadiren rastlanır.

Agflasyon ise tarım ürünleri arzının talebi karşılayamaması sebebiyle, gıda ve biyoyakıt ürünlerinin değer kazanması halidir. Buradaki sebep paranın değer kaybı değil tarım ürünlerinin erişilebilirliğidir. Agflasyon ile enflasyon arasında doğrusal bir ilişki bulunur.  Birindeki artış diğerinin de artmasına sebep olur. Tarım ürünlerinde yaşanan enflasyon devam etmesi halinde enflasyona sebep olabilir ve aynı ilişki aksi şekilde de kurulabilir.

Agflasyon ile Stagflasyon Arasındaki Fark

Stagflasyon durgunluk anlamına gelen “stagnation” ve enflasyon kelimelerinin birleşiminden oluşan bir terimdir. Bu terim enflasyon ile ekonomik hayatta durgunluğun bir araya geldiği durumları anlatır. Genellikle birbirini tetikleyen enflasyon ve ekonomik durgunluktan herhangi biri uzun süre devam ettiğinde diğeri kaçınılmaz hale gelir.

Agflasyon ise gıda piyasalarında yaşanan enflasyonu ifade etmektedir.  Agflasyon ve stagflasyonun zaman zaman birlikte yaşandığı görülmektedir. Üstelik onlar da birbirini tetikleyebilir. Enflasyon ve ekonomik durgunluğun bir araya geldiği koşullarda tarıma dayalı üretimin yavaşlaması, satışların zorlaşması ve fiyat artışları söz konusu olabilir. Bunun yanı sıra agflasyon uzun sürdüğünde diğer endüstrileri etkilemeye başlar ve önce enflasyona sonra stagflasyona sebep olabilir.

Tasarlab