Bibliyoterapi Nedir? Nasıl Yapılır?

Kitap okumanın en faydalı bireysel aktivitelerden biri olduğu,  tüm insanlar tarafından kabul görmüş bir gerçek. Kitap okuyarak kazandığımız sakinlik ve düşsel derinlik; sorunlarımızdan uzaklaşmamızı sağladığı kadar onlara analitik yaklaşabilmemizi de sağlıyor. Kitaplar; eğitimimize, kariyerimize, iletişim becerilerimize, hayal gücümüze ve psikolojik sağlığımıza fayda sağlıyor. Öyle ki Antik Yunan döneminde kütüphaneler “İnsanın ruhunun iyileştiği yer” olarak tanımlanıyor hatta bu söz kütüphanelerin girişinde yazıyordu. Anlıyoruz ki kitapların yaşamı iyileştirmedeki rolü çok daha eskilere dayanıyor.

Bibliyoterapi Kavramı Nedir?

Bibliyoterapi, kitapların psikiyatrik iyileşme süreçlerine dahil edildiği bir tedavi yöntemidir. Bu yöntemden bahsetmeden evvel kitaplarla terapinin nasıl bir araya geldiğini anlatmak isteriz:

Yukarıda da belirttiğimiz gibi Antik Yunan’dan bu yana kitapların insan ruhuna iyi geldiğine dair bir inanç var. İnsan tarih boyunca dünyevi yapıtların yanı sıra din kitaplarını da okuyarak manevi olarak güçlenmeyi ve sorunlarından arınmayı denemişlerdir. Kısacası yüzyıllar boyunca insanoğlu kitap ve psikolojinin iç içe olduğunun farkındaydı. Fakat kitabın bilinçli bir şekilde terapi amacıyla kullanılması 19. yüzyıla denk gelmektedir. Benjamin Rush’ın önerisi ile başlayan ilk denemelerin sonrasında, 20. yüzyılda, psikiyatri hastanelerinde kütüphane bölümü inşa edilmeye başlamıştır. Dünyamızın geçirdiği en büyük felaketlerden biri olan Birinci Dünya Savaşı sonrası yaşanan travmaların tedavisinde de kitaplardan  sık sık faydalanılmıştır. Yani kitaplar 20. yy itibariyle somut bir şekilde psikoloji biliminin parçası olmuştur.

Bibliyoterapide ise psikolog ve psikiyatrlar danışana uygun şekilde kitap önererek tedavi yürütürler. Bu terapi yönteminde hastanın yalnızca kitap okuması değil, kendisiyle ilgili bir kitap okuması beklenir.

Bibliyoterapi Nasıl Yapılır?

Bibliyoterapi yönteminin ilk safhasında danışana bu terapi yönteminin uygulanıp uygulanmayacağı belirsizdir. Hayatındaki sorunlara çözüm arayışında olan danışanın öncelikle tedaviyi istemiş ve psikolog  ya da psikiyatriste başvurmuş olması gerekir. İlerleyen süreçte danışanın yaşadığı psikolojik problemler ve stres faktörleri incelenir. Eğer bibliyoterapi uygulanacaksa ona uygun bir okuma listesi oluşturulur. Bibliyoterapide danışanın herhangi bir kitap okuması değil ona önerilmiş ve durumuna uygun görülmüş spesifik bir kitap okuması beklenir. Çünkü önemli olan kitaptaki karakterin danışanla ortak özelliklere sahip olması yani onunla benzer şeyleri yaşaması ya da hissetmesidir.  

Kitap bittiğinde danışan terapistiyle tekrar bir araya gelerek karakterin sorunları üzerine konuşur. Yaşanan sorunları nasıl ele aldığı, çözüm arayışları, olaylar karşısında hissettikleri incelenir.

Bibliyoterapi Ne İşe Yarar?

Yaşadığımız sorun ve çıkmazlar bizlere ait olduğunda derinlikli düşünmemiz ve sağduyulu kalmamız her zaman daha zordur. Kötü hallerin yaşamımıza olan etkileri kimi zaman bizleri sağlıklı düşünmekten ve ilerleyebilmekten alıkoyabilir. Bibliyoterapinin faydası ise tam da burada ortaya çıkar. Aslında kendimize ait olan stres faktörlerine ve kötücül hissiyatlara uzaktan bakabilmemizi sağlar. Bu sayede üzerlerinde derinlikli bir değerlendirme yapabilme imkanı buluruz.

Aynı zamanda danışan kitap boyunca anlamış ve anlaşılmış da hisseder. Onunla benzer zorluklardan geçen karakter aynı zamanda onun hislerine de yoldaşlık eder. Danışan, belki de en yalnız olduğunu düşündüğü hislerine bir ortak bulur.    

  • Kendisiyle ilgili farkındalığı artar.
  • Yalnızlık hissi azalır ve zorluklara karşı bağ kurduğu bir figür yaratır.
  • Çaresizlik, boğulmuşluk hissi azalır.
  • Problem çözme yetisini ortaya koyar.
  • Sorunlarına daha olumlu yaklaştığı bir perspektif kazanır.
  • Çekinceleri azalır, özgüveni artar.
  • Kendini bir insan olarak değerlendirmeyi öğrenir. Her türlü hissin insani olduğunu kavrar.   
Tasarlab