Big Data Nedir? Hangi Alanlarda Kullanılır?

Sıklıkla duyar olduğumuz ve en güncel kavramlardan biri olan big data’nın Türkçe karşılığı, büyük veri. Dijital teknoloji, bulut (cloud) sistemi ile birlikte veri depolama alanlarının algılayabileceğimiz sınırların üzerinde gelişmesi bu kavramı popüler hale getirdiğini de söyleyebiliriz. 

Big Data Teknolojisi Nedir?

Big datanın kısa tanımını yapmak gerekirse: Verilerin analiz edilip, sınıflandırılarak anlamlı, işlenebilir bir şekilde depolanması diyebiliriz. Bir benzetme yapmak gerekirse tarih arşivlerine benzetmek doğru olacaktır. Kişisel, toplumsal, bilimsel her türlü bilginin konusuna ve işlevine göre sınıflandırılarak arşiv edildiğini ve neredeyse sonsuz bir veriye dönüştüğünü hayal edin. Bu hayal big datanın gerçekliği. 

Big data’nın hikayesi ise şöyle:

İlk olarak genetik ve astronomi alanlarında ortaya çıkan, mesleki bir terim olarak kullanılan big data zamanla farklı departmanlarda ve en sonunda günlük yaşamlarımızda kullanılmaya başladı. Dijital bir veri depolama sistemi olan big data dijital teknolojinin ilk zamanlarında astronomi ve genetik çalışmaların kayıtlarından oluşuyordu. Teknolojinin gitgide ilerlemesi, dijital sahalardaki kullanımın yoğunlaşması yeni gereklilikleri ve yeni imkanları da beraberinde getirdi. Kısıtlı bir alan için kullanılan depolama özelliği, sıradan bilgiler için de kullanılmaya başladı. 

Big Data Nerede Kullanılır?

Big Data’nın kullanım alanını kapsamlı bir şekilde açıklamak gerekirse şu söylenebilir: dijital kullanımların tamamı. Bir ulusun, kişinin, halkın, bölgenin, firmanın, ülkenin dijital platformlara taşınmış tarihi ya da güncel tüm verileri big data sistemine kaydedilir. Bugün ne yediğinizi kayıt altına almayabilir ama eğer sosyal medyada ya da web sitenizde paylaştıysanız bugün ne yediğiniz de artık big data’nın içine depolanmış bir bilgidir. 

Tüm bu bilgilerin kaydedildiğini düşündüğünüzde ortaya bir veri yığınının çıktığını da düşünebilirsiniz. Fakat big data’nın bir diğer özelliği bu bilgileri anlamlı, işlenebilir hale getirerek onları algoritma haline getirmek ve dijital platform kullanıcılarına hizmet olarak sunmak.  Her alanda kullanılabilen bu sistemin kişisel yaşamlarımızı etkileyen unsurları ise şöyle.

Big Data Ne İşe Yarar?

İlk olarak söylemek gerekir ki big data kullanan tüzel ya da gerçek kişinin amacına göre işlev edinir. Big datanın büyük veri analizlerini kullanabilir. Örneğin bir firma big data sistemini yalnızca kendi verilerini kayıt altına almak için kullanabilir aynı zamanda müşterilerinin ya da potansiyel müşterilerinin verilerini analiz etmek için de kullanabilir. İlk bakışta bu durum kötü niyete açık gibi görünse de bunu söylemek oldukça zor. Çünkü big data verilerine ulaşan firmalar, big data sisteminde  sizin kişisel verilerinizi değil yaşadığınız bölgede oluşan istatistikleri öğrenebiliyor. 

Big data’nın veri depolamadaki temel amacı; kişilerin, güruhların yönelimlerini keşfederek onlara uygun içerik ve ürün sunmaktır. Bu sistemde depolanan verileriniz sınıflandırılıp filtrelendikten sonra yönelimleriniz tespit edilir. Örneğin sosyal medya gezintilerinizde tekstil ürünlerine sık baktıysanız buna yönelik bir algoritma oluşturulur ve ilgi alanınızın bu olduğu gerekçesiyle size dikkatinizi çekecek başka öneriler sunulur. Eğer iyi bir blog okuyucuysanız, finans ve yatırımla ilgileniyorsanız, antrenmanlara göz gezdiriyorsanız ya da yemek tariflerine yoğunlaştıysanız öneriler bu kullanımlarınız üzerinden gerçekleşir. Bu öneriler big data’nın kişisel algoritmaları üzerinden oluşturulur. 

Bir firma ya da kurum içinse big data’nın işlevi biraz daha farklıdır. Kurum ve firmaların yalnızca kendi verilerine değil başkaları üzerinden yapılan istatistiklere de ulaşabilir. Kişisel verilere erişim hakları yoktur fakat toplumsal eğilimleri gözlemleme imkanına sahiptirler. Yaşadığınız şehir ya da ülkede insanların ilgi alanlarının ne üzerine olduğunu, beklentilerini öğrenebilirler. Bu bilgiler için bir tanım yapmak gerekirse iz sürmek denilebilir. Kişilerin birikimli olarak bıraktığı dijital izler firmaların yatırımında, kurumların stratejilerinde belirleyici bir etkendir. 

Tasarlab