Bir Panik Hali: Kontrolü Kaybetme Korkusu

İngilizcede ‘’control freak’’ olarak adlandırılan kontrol etme hastalığı; kontrol deliliği, kontrol manyaklığı olarak dilimize çevriliyor; ancak sizi korkutmak istemeyiz. Mükemmeliyetçi kişilik özellikleriyle beraber gelen bu durum, uzmanlar tarafından çoğu zaman geçmiş yaşantılarla ilişkilendiriliyor. Eğer durum farkına varılıp üzerine çalışılmazsa, kontrol kaybı kaygısının panik bozukluklara sebebiyet verebileceği belirtiliyor. 

Mükemmeliyetçi kişilik özellikleri gösteren kişiler her şeyi en iyi kendilerinin yapabileceğini düşünüyor, etraflarındaki her şey kusursuz olması gerektiğine inanıyor ve hataya tahammülleri bulunmuyor. Bu nedenle detaylara inanılmaz bir şekilde takılıyorlar. Genellikle yapılacak her şeyi kusursuz olması için kendileri yapmak ya da yönetmek istiyorlar. Ancak başkasına vermeleri zorunlu olan bir görev olursa da görevin en ince ayrıntısını planlıyor ve kontrol ediyorlar. Evde yapılacak en ufak bir işi bile planlayıp size direktifler verebilirler. Kontrolü sağladıkları alanlar onların güvenli alanlarıdır, kontrolü kaybetme duygusu ise onları öfkelendirir. 

Genellikle kendilerini emniyette hissettikleri sularda yüzerler. Bu nedenle değişime karşı dirençli olduklarını söyleyebiliriz. Ancak değişim herhangi bir sebeple zorunluysa değişimin her bir aşamasını en ince ayrıntısına kadar planlarlar, herkesin görevi bellidir. Kontrol ettikçe güçlü hissederler. Bazen sizin hayatınızı bile kontrol etmeye başladıklarını görebilirsiniz. Kontrol edemedikleri şeylerle ilgili sürekli eleştirici bir tavır içinde olabilirler, bu nedenle ilişkilerde sorunlar yaşamaları kaçınılmazdır. Onlar için en belirsiz alanlar ise sosyal ilişkilerdir. Bu nedenle günlük yaşamda kendilerini oldukça meşgul tutarak sosyal ortamlardan uzaklaştıkları görülebilir. 

Başlangıçta sizin için her şeyi düşünen, planlar yapan, sizin sadece katılım gösterdiğiniz durumlar hoşunuza gidebilir. Siz pasifleştikçe o güçlenir. Ancak hayatta her şeyin kontrolümüz dahilinde olmadığını düşünürsek, kontrolün yitirildiği durumlarda bir ‘’control freak’’ in etrafında olmak istemeyeceğinizi düşünüyoruz.

Uzmanlar bu kontrol ihtiyacının çocukluk yıllarından itibaren gelen bir güvensizlik durumundan kaynaklanabileceğini belirtiyorlar. Temelinde güvensizlik bulunan bu davranış biçimini benimseyenler ise çoğu zaman çevrelerinde bir güven timsali oluyorlar. Sizin için her şeyi düşünüp, yapıyor, tehlikeleri bertaraf ediyorlar. Bu kişilerin terapi süreçleri ise genellikle kontrolü giderek yitirmeye başladıklarını anladıkları zaman başlıyor. Bu anlamda belki de panik atak kontrolü kaybetme korkusu sonucu, anksiyete kontrolü kaybetme korkusu nedeni olarak düşünülebilir.

Kontrolü Kaybetme Korkusu Nasıl Yenilir?

Bu tarz insanların çevresindekilerin bu yapıdan dolayı oldukça yıprandığı bir gerçek. Ama bu düzende en çok zarar gören kişi kontrolü kaybetme kaygısı yaşayan kişinin kendisi. Bu nedenle yukarıda anlattıklarımız size tanıdık geliyorsa:

  • Kendinizi ve çevrenizi aslında ne kadar yorduğunuzun farkına varın. Herkes hata yapabilir, telafisi mutlaka olacaktır. Bilinmeze kapı aralamak belki kontrol etme duygusundan daha çok tatmin edecektir sizi. 
  • Kontrol kaybı yaşamanın getirdiği kaygı durumunu kontrol etmek sizin elinizde. Durumu farkına vardıktan sonra yapılacak şey bu kaygı ile başa çıkmak. Gevşeme ve nefes egzersizleri bu konuda size yardımcı olacaktır.
  • Son aşama ise bir uzmandan yardım almak olacaktır. Altta yatan sebebi bulduğunuzda emin olun her şey daha kolay olmaya başlayacak. 
Tasarlab