Çocuklarda Görsel Zeka Nasıl Geliştirilir?

Howard Gardner (Amerikan psikolog) 1983 yılında ortaya attığı Çoklu Zeka Kuramı’na göre insan zekası tek bir faktörden oluşmuyor. Aksine birbirinden farklı zeka çeşitlerine sahip olan insan, zeka türünün gelişkinliğine göre yeteneklere sahip oluyor. Çoklu Zeka Kuramının ileri sürdüğü zeka türlerinden biri olan görsel zekaya ve çocuklarda görsel zekanın nasıl geliştirileceğine dair bilgilere bu yazımızdan erişebilirsiniz.

Görsel Zeka Nedir? Ne İşe Yarar?

Howard Gardner’ın Çoklu zeka kuramına göre:

  • Mantıksal – matematiksel zeka
  • Bedensel – kinestetik zeka
  • Sözel – dilsel zeka
  • Müziksel – ritmik zeka
  • İçsel zeka
  • Sosyal zeka
  • Görsel – uzamsal zeka

ve devam eden çalışmalar sonunda bulunan doğacı zeka olmak üzere 8 ayrı zeka çeşidi bulunuyor. Her birey bahsi geçen 8 ayrı zeka çeşidine sahip olsa da zeka seviyeleri her bireyde farklılık gösterebilir. Kimi bireylerde içsel zeka gelişkinken kimi bireylerde görsel zeka gelişkin olabilir. Buna göre bireylerin güçlü ve zayıf olduğu alanlar da şekillenir.

8 zeka türünden biri olarak ele alınan görsel zeka ise fotografik hafıza, yer-yön duygusu, görüntüleri hatırlayabilme, hayal edebilme, nesnelerin birbiriyle uzamsal ilişkisini ayırt edebilme gibi yetenekleri içerir. Bu yetenekler çocuğun hem görsel dünyasını zenginleştirir hem de gelecek hayatındaki başarılarına katkıda bulunur. Görsel zekanın bir diğer yönü ise çocuğun öğrenim yöntemlerini geliştirmesidir. Zihinlerinde görsel resimler oluşturarak bilgileri daha kolay hatırlayabilir. Görsel zekası gelişmiş çocukların çevreyi daha dikkatli algılayabildiği ve muhakeme yetilerinin de güçlü olduğu bilinir. Görsel-uzamsal zeka çocuklarda zayıf olsa da çeşitli teknik ve çalışmalarla geliştirilebilir.

Çocuklarda Görsel Zeka Nasıl Geliştirilir?

Bir çocuğun zeka gelişimini desteklemenin ilk koşulu çocuğa sevgi göstermektir. 2013 yılında UCLA’da yapılan araştırma da öyle gösteriyor ki hangi zeka türünde olursa olsun çocuğun yeteneklerini fark edip onları geliştirecek kadar özgüven sahibi olması ebeveyninden aldığı sevgiyle ilgili. Ebeveynin çocukla iletişimini geliştirmesi, destekleyici olması ve yargılamaktansa yol göstermeyi tercih etmesi zeka gelişimi için özen gösterilmesi gereken öncelikli koşullardandır. Bunların yanı sıra dikkat edilmesi gereken bir diğer şey ise çocukla iletişim kurarken görsel betimlemelerin zengin bir şekilde kullanılması. Küçük yaşlardan itibaren çocuğa bir şey ifade edilirken şekillerden, sembollerden ve nesnelerden yardım alınmasıdır. Ayrıca kısa, uzun, küçük, büyük gibi sıfatların yanı sıra renklerin ve konumların (altında, içeride, üstünde gibi) belirtilmesi çocuğun görsel zekasına katkı sağlar. Bu süreçlerde zihnini düşüncelerin yanı sıra çeşitli görsellerle dolduran çocuk, zamanla bağlamları görseller-uzamlar üzerinden kurmayı alışkanlık edinir. Bir diğer öneri ise çocukla girilen görsel destekli iletişimlerin ardından çocuğun kullanılan kelimeleri (betimleyici ifadeleri) tekrar etmesidir. Bu sayede çocuğun görselleri pekiştirmesi sağlanacaktır. 

Görsel Zeka Geliştiren Oyunlar ve Etkinlikler Nelerdir?

Çocukların görsel zekasını geliştirecek dijital ve canlı olmak üzere onlarca oyun önerilebilir. Lego, puzzle, resim, karton şekillendirme gibi oyunların yanı sıra ev içindeki nesnelerin de kullanıldığı yeni oyunlar kurgulanabilir. Ayrıca çeşitli şehirleri ve ülkeleri harita üzerinde tanımak gibi yer yön duygusunun kullanıldığı oyunlar da faydalı olacaktır. 

Dijital oyunlarda ise görseller arasındaki farkın bulunmaya çalışıldığı ya da görsel ve isimlerinin hatırlanması üzerine kurgulanmış oyunlar tercih edilebilir. Oyun tercihlerinde dikkat edilmesi gerekenler; çocuğun gördüğü nesne, cisim ve şekilleri tanımlayabilmesini, detaylarını fark edebilmesini ve hatırlamasını sağlamaktır. 

Tasarlab