Disfaji (Yutma Güçlüğü) Nedir? Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Her insan zaman zaman çektiği rahatsızlıklara bağlı olarak yutma güçlüğü çekebilir. Çoğu kişide hastalıkların semptomları olarak görülen yutma güçlüğü, kimi kişilerde ise karakterize yutma bozukluğu olarak görülür.

Disfaji (Yutma Güçlüğü) Nedir?

Yutma faaliyet sinirleri çeşitli bezleri ve kasları içeren çok adımlı bir süreçtir. Bu süreç üç faz şeklinde ele alınır. Herhangi birinde ya da birden fazlasında yaşanan sorunlar disfajiye neden olabilir.  Disfaji hastalığı: sıvıları ve katıları yutkunurken güçlük çekmekle ilgili bir hastalıktır. Bu hastalar, bademcik iltihabı gibi geçici sebeplerle değil yutma sorununun karakteriz olmasıyla disfaji tanısı alırlar. Boğazın blokaj koyması ve katı ve sıvı besinleri yutma esnasında faaliyeti engellemesiyle gerçekleşir. Disfaji, bir kişinin ağızdaki yiyecek parçasını oluşturmada ve parçayı mideye taşımada zorluk çekmesidir.

Her yaşta ortaya çıkabilen bu hastalık tedavi edilmediğinde başka sağlık sorunlarına da yol açabileceğinden erken teşhis önemlidir.

Disfajinin Sebepleri ve Belirtileri Nelerdir?

Yutkunma zorluğu bunama, inme ve kafa travması gibi sebeplerden kaynaklı olabileceği gibi aşağıdaki sebeplerle de doğrudan ilgili olabilir:

  • Yemek borusunun zayıflığı
  • Ses tellerinin zayıflığı ya da felci
  • Reflü
  • Boğaz, akciğer ve yemek borusunda tümör-kanser
  • Uzun süreli hastalıklar
  • Üst gövde bölgesinde ya da boğazda gerçekleşmiş ameliyatlar
  • Nörolojik rahatsızlıklar
  • Disfaji hastalığının belirtileri şöyledir:
  • Yutkunurken ağrı duyma ya da yutkunamamak
  • Salya akıntısı
  • Kusmak
  • Mide ekşimesinin sık gerçekleşmesi
  • Boğazda, göğüste ya da göğüs kemiklerinin arkasında yemek sıkışması hissi.
  • Mide asidinin boğaza geri gelmesi
  • Yutma sırasında öksürme, öğürme
  • Kimi yiyeceklerden kaçınma ve lokmaların küçülmesi
  • Kilo kaybı

Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Disfaji hastalığının tedavisi oluşum sebebine göre gerçekleştirilir ve bu tedaviler genel olarak ikiye ayrılır.

Orofaringeal Disfaji Tedavisi: Genellikle nörolojik sebeplerden kaynaklanan orofarengeal disfajiye Parkinson hastalarında ve benzeri hastalıklara sahip kişilerde rastlanır.

Yutma terapisi, yutulması kolay besinlerle beslenme, tüp yoluyla beslenme gibi tedaviler orofaringeal disfaji hastalarının tedavisinde kullanılabilir. Bunun yanı sıra hastalar, disfajiye yol açan nörolojik hastalığın tedavisini de en iyi şekilde almalıdır. 

Özofageeal Disfaji için Tedavi Yöntemleri: Bu disfajinin sebebi yemek borusu ve boğaz bölgesindeki sorunlardan kaynaklanır. Özofageal disfajinin tedavisi için genellikle cerrahi müdahale gerekir.

Yemek borusunun genişletilmesi için hastaya dilatasyon uygulanabilir. Bu sayede yemek borusuna küçük bir balon yerleştirilir ve şişirilerek boru genişletilir. Özofageal disfajinin tedavisinde botoks enjeksiyonu da tercih edilebilir. Yemek borusunda sertleşen kaslar üzerine botoks enjekte edilir.

Yutkunma Güçlüğüne Ne İyi Gelir?

Disfaji (yutkunma güçlüğü) hastaları aşağıdaki yöntemleri uygulayarak beslenmelerini ve günlük hayatlarını kolaylaştırabilir.

  • Küçük lokmalarla yemek.
  • Katı gıdaları sıvı ile birlikte tüketmek.
  • Kafein, sigara ve alkolden uzak durmak.
  • Sıcak ve soğuk tüketim yerine ılık tüketimi tercih etmek.
  • Eğer hasta eksik beslenmek zorunda kalıyorsa kan değerlerini ölçtürerek takviyeler alması da gerekecektir.
Tasarlab