Etrafımızı Saran Canlılar: Küfler

Türkçede ‘’minik canlı’’ anlamına gelebilecek, eski Yunancada mikroorganizma olarak adlandırılan canlıları gözle görmek mümkün değil; ancak hayatımızda oldukça önemli bir yere sahipler. Bakteri, maya, virüs gibi farklı türlere ayrılan bu mikroorganizmalar içerisinde yer alan küflerle ise günlük yaşamda sıkça haşır neşir oluyoruz.

Her canlı gibi bu minik canlılar da yaşamak için su, hava, besin ve belirli sıcaklıklara ihtiyaç duyuyorlar. Örneğin tuza karşı oldukça duyarlı oldukları için gıdaların üzerinde sıkça karşımız çıkıyorlar. Bizimle neredeyse aynı sıcaklıklarda yaşıyor; yaklaşık 4 derecenin altında uyuyup 60 derecenin üzerinde ise ölüyorlar. Ortalama 25 derece ise en sevdikleri sıcaklık seviyesi. Nemden fazlaca hoşlanıyorlar. Ahşap, tekstiller, bazı duvar boyaları, talaşlı duvar kağıtları, duvar sıvası, alçı, plastik malzemeler ise istedikleri besini sağlıyor. Bu nedenle hayatımızın önemli birer parçası durumundalar.

Küfler ise özellikle rutubetli ve sıcak ortamları seviyorlar. Bu mikroskobik mantarlar, besinler ve organik yüzeylerin neredeyse tamamında bulunabiliyor. Bazen peynirin üzerinde beyaz lekeleri, ekmeğin üzerinde yeşilimsi noktaları, bazen de meyvelerin üzerindeki kadifemsi dokuyu oluştururlar; kimi zaman banyomuzdaki derz aralarında da küfleri görebiliriz, ya da fark edilmeyen küflere maruz kalabiliriz. Hava yoluyla taşınırlar ve hemen hemen her yerdedirler.

Küf ne gibi hastalıklara yol açar?

Alerjik reaksiyonlara ve solunum problemlerine neden olmalarının yanında bazen nadir olsa da uygun koşulların oluşması sonucunda zehirli maddeler de üretebilirler. Bazı kaynaklarda karaciğer kanserine neden olduklarına dair bilgiler bulunmaktadır. Bu noktada en büyük tehlike yediğimiz besinlerin kalitesinin düşük olması ve depolama-saklama koşullarının uygun olmamasıdır.
Günlük hayatımızda karşımıza sıkça kullandığımız besinler yoluyla karşılaştığımız küflerle karşı nasıl önlem alınır ve küf oluşmaması için ne yapmalı soruları için uzmanlar aşağıdaki birkaç öneriyi sunuyorlar:

  • Günlük yaşamda sıkça tükettiğimiz peynir mutlaka buzdolabında saklanmalıdır. Peynirin üzerinde gelişen küf miktarının yaygınlığı geniş ise peynir tüketilmemelidir; ancak küçük bir küf kolonisi gelişmişse küfün 1-2 cm uzağından kesilerek küf çıkarıldıktan sonra tüketilebilir.
  • Salçalarda küf oluşumunu engellemek için salçanın yüzeyini kaplayacak şekilde sıvı yağ konulmalı ve mutlaka buzdolabında saklanmalıdır.
  • Vakumla paketlenmiş ürünlerde küf gelişme olasılığı daha azdır.
  • Küflerle Başa Çıkma Yöntemleri

    Fermente süt ürünleri, reçeller ve marmelatlar da buzdolabında saklanmalı, her seferinde kullanılacak olan kadar kısmı çıkarılmalıdır.
    Yaşam alanımızda karşımıza çıkan küflerle başa çıkma yöntemleri arasında ise şunlar sıralanıyor:

  • Ev neden küf yapar sorusunun cevabı bu aşamada açıklık kazanıyor. Küfleri uzaklaştırmak için terlemek, nefes almak, yemek pişirmek, banyo yapmak, çamaşır kurutmak gibi etkinlikler sonucu oluşan nem seviyesini azaltmak gerekiyor. Her gün sabah ve akşam olmak üzere 5 ile 10 dakika arasında camları açarak evi havalandırmak ortamdaki nemi azaltmak için uygulanabilir bir yöntem olarak görülüyor.
  • Kullanımı daha düşük olan odaların da ısıtılması küf oluşumunu engellemektedir. Isının sıkça kullanılan odalara göre daha düşük olması normaldir; ancak hiç ısıtılmaması küf oluşumunu kolaylaştırır.
  • Hava sirkülasyonunu sağlamak için mobilyaları dış duvarlara dayamamak küf oluşumunu engellemede önemlidir.
  • Yemek yaparken veya duş alırken kapıları kapalı tutmak, çamaşırları oturma odasında kurutmamak ve yeterince havalanmasını sağlamak buhar nedeniyle oluşan nemim önüne geçmenizi sağlar.
  • Hava nemlendiricilerini dikkatli kullanmak ve nem seviyesinin küf oluşumunu kolaylaştıracak seviyeye gelmesinin önüne geçmek gerekir.
  • Oda bitkilerinin topraklarının nem oranına dikkat etmek ve yeteri kadar su vermek önemlidir.
  • Dünya’daki yaşamın başlamış olmasının temel kaynağı sayılan bu mikroorganizmaların her zaman hayatımızda olmaya devam edecekler. Ancak oluşum sebeplerini tespit etmek ve başa çıkma yöntemleri hakkında bilgi sahibi olmak kendi sağlığımızı korumamız için önemli görünüyor.

    Tasarlab