Forward İşlemi Nedir? Nasıl Yapılır?

Kur dalgalanmalarına karşı korunma işlemi olarak da adlandırılabilecek olan forward işlemi, özellikle piyasanın riskli olduğu dönemlerde sıklıkla kullanılıyor. Son yıllarda sık sık adını duyduğumuz forward işlemleri yatırımcılık işlemleri arasında da değerlendiriliyor. Forward işlemleri hakkında detaylı bilgiye bu yazımızdan ulaşabilirsiniz. 

Forward İşlemi Nedir?

Forward işlemi, daha sonra teslim almak üzere gerçekleştirilen bir finansal yatırım işlemidir. Bu işlem genellikle döviz üzerinden yapılmakta, güncel fiyatlar üzerinden geleceğe dair teslim planı yapılmaktadır. Vadeli piyasalarda forward’ın kurlardaki dalgalanmalara karşı alınan bir önlem olduğunu söylemek de mümkün. Gelecekte döviz kurunun yükselişe geçeceği ya da düşeceği düşünülüyorsa, öngörülen tarihlerde elde bulunan dövizin korunması için bu işlem yapılabilir ve risk oranı düşürülebilir.

Forward İşlemi Nasıl Yapılır?

Forward işlemi bugün üzerinden yarının döviz kuru öngörülerek yapılmaktadır. Bu sözleşmeler banka ve müşterileri arasında gerçekleşirken sözleşme maddeleri şu prensipler üzerinden düzenlenir:

Forward sözleşmelerinde müşteri belirlenen vade tarihinde, belirlenen kur ya da değer üzerinden ürün almayı taahhüt eder. Bu taahhüt döviz, altın ya da herhangi bir mal üzerinden sağlanabilir. Vadenin ve ürünün belirlenmesi ile birlikte alım-satım yapılacak değer de belirlenir ve müşteri bu değer üzerinden alım yapmayı taahhüt ederken banka ya da satıcı aynı tarihte aynı değer üzerinden satış yapmayı taahhüt eder. 

Örneklemek gerekirse: Bugün yapacağınız bir forward işlemiyle 1 yıllık vadeyle birimi 9 TL olmak koşuluyla 100.000 dolar almayı taahhüt edebilirsiniz. Eğer sözleşme vadeniz 1 yılsa tam 1 yıl sonra bu alımı gerçekleştirirsiniz. Eğer dolar, alım yaptığınız tarihte 10 TL olmuşsa bu sizin 100.000 TL kar ettiğiniz anlamına gelir. Fakat kurun düşmesi zarar edeceğiniz anlamına da gelir. Bu sebeple riskli bir sistemdir ve öngörülerin doğru şekilde yapılması, alım fiyatlarının zarar etmeyecek şekilde planlanması gerekir. 

Forward İşlemi Avantajları

Forward işleminin avantajı alımını taahhüt ettiğini ürünün vade içerisinde ne kadar değerlendiğiyle ilgilidir. Fakat yükselen piyasalarda bu işlem oldukça karlıdır. Bir diğer avantajı ise şu an elinizde bulunmayan, geleceğe yönelik bir sermayeyi erkenden değerlendirebilmenizdir. 

Örneğin bugün elinizdeki nakit kısıtlıysa fakat belirli bir tarihte naktinizin-sermayenizin olacağını biliyorsanız onu şimdiden değerlendirebilirsiniz. İleri tarihte alacağınız bir ödemenin zaman içerisinde değer kaybetmesini istemiyorsanız forward işlemi sizin için avantajlı olabilir. 

Forward Sözleşmesinin Türleri, Forward ve Futures Sözleşmesi Nelerdir?

Forward sözleşmeleri bankalar ile müşterileri arasında gerçekleşir ve döviz üzerinden yapılabildiği gibi faiz ve ürün üzerinden de yapılabilir. Bu sözleşmelerin tamamı futures sözleşmesi denilen sözleşmeler ile yapılır fakat alım-satımında anlaşılan ürün üzerinden isimlendirilmektedir. Yani aşağıda belirttiğimiz her sözleşme birer futures sözleşmedir. 

Döviz Forward Sözleşmesi: Belirli miktarda, belirlenmiş vadede anlaşılan birim değer üzerinden döviz alım-satımında anlaşılan sözleşmelerdir. Bu sözleşmede müşteri vade tarihinde, belirlenen miktarda dövizi anlaşılan fiyatla satın almayı taahhüt eder. Satıcı ise bu tarihte anlaşmaya sadık kalarak kur değerinde değişiklik yapmayacağını döviz daha yüksek fiyatlara erişmiş olsa bile anlaşılan fiyattan satışı gerçekleştireceğini taahhüt eder. 

Faiz Forward Sözleşmesi: Bu sözleşmenin amacı faiz dalgalanmalarına karşı korunaklı olmaktır. Taraflar bu sözleşmede de vadeli işlem gerçekleştirir ve belirlenen vadede anapara üzerinde uygulanacak faiz üzerinde anlaşma sağlar. 

Emtia Forward Sözleşmesi: Bu sözleşmede taraflar döviz ya da faiz üzerinde değil ürün üzerinde anlaşır ve ürünün ne olacağına taraflar aralarında karar verir. Ürün petrol, altın vb. başka ürünler olabilir. Sözleşme gereğince müşteri belirlenen vadede (Tıpkı döviz ve faizde olduğu gibi) belirlenen fiyat üzerinden alım yapmayı kabul eder ve vade tarihinde belirlenen fiyat ya da miktarın üzerinde ya da altında işlem yapılmaz.

Tasarlab