Geçiçi Olanla, Yersiz Mücadele, Etkisiz Bir Yöntem: Sigara Kullanmak

İnce kağıda kıyılmış tütün sarılarak hazırlanan, silindir biçiminde ve ağızdan dumanı çekilen nesne; dünya çapında oldukça büyük bir pazar: Sigara. Yüzyıllardan beri farklı şekillerde tüketilen tütün, hayatımıza Kristof Kolomb’un Amerikalılarla karşılaşması ile giriyor. Yolculuğu Avrupa’ya devam ederken Portekiz’de nikotine de adını veren Fransız büyükelçisi Jean Nicot ile tanışıyor ve olaylar gelişiyor…

Tütün ve ürünlerin üretiminin yaygınlaşması ve tüketiminin artmasındaki en önemli etkenlerden birisi küreselleşme. Çok uluslu şirketler küreselleşme sürecinde üretimi arttırmış, pazarlamanın da gücüyle artan tüketim, tütün mamullerini küresel ekonominin en etkili araçlarından birisi haline getirmiştir. Başlarda “tedavi edici” ve “ilaç” olarak değerlendirilen tütünün 1700’lü yıllarda yapılan araştırmalarda bile çeşitli hastalıklarla ilişkisi ortaya konuyor. Tarihsel süreç içerisinde zaman zaman yasaklanıyor. Daha sonra bu yasaklar yeniden kalkıyor. Kullanım biçimi ve tüketim alışkanlıklarının da coğrafi bölgeye, yaşa, yaşanan ekonomik, politik ve sosyal süreçlere göre farklılaştığı ortaya konuyor.

Bazı istatistikleri paylaşmak gerekirse: Dünya Sağlık Örgütü, Amerikan Kanser Topluluğu ve Dünya Akciğer Vakfı’nın katkılarıyla ülkeler düzeyinde bilgiler sunan Tütün Atlası’na göre Türkiye’deki erkeklerin %41.4’ü sigara kullanıyor, haftada 1016 erkek bu nedenle ölüyor. Sağlık Bakanlığı’nın 2020 yılında açıkladığı verilere göre ise 78 milyar lira karşılığında 119.7 milyar sigara satışı gerçeklemiş durumda. Bu sayı küresel tüketimin 3’te 2’sini oluşturan 10 ülkeden birisi olmamıza sebep oluyor ve her yıl 8 milyondan fazla kişi sigara kullanımı nedeniyle vefat ediyor. Tüm bu iç karartıcı verilerin arasında, bir musibet bin nasihattan iyidir, dedirten bir veri var; pandemi sürecinde tüketim %5 azalmış görünüyor.

Kanserden başlayarak kalp-damar, solunum yolu, sinir sistemi, beyin, göz, cilt, üreme, böbrek hastalıkları gibi pek çok hastalığa neden olduğu artık hepimizce bilinen bu maddeye dair: Sigara bağımlılığı nedir, belirtileri nelerdir ve nasıl kurtulunur? Sorularına cevap bulmak bizler için önemli.

Sigara Bağlımlılığı Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Başlangıç olarak bağımlılığın tanısı koymamız gerekiyor. Hazırsanız, önce 12 aylık bir dönem içinde aşağıdaki maddelerden kaçının sizde kendini gösterdiğini belirleyelim:

1 – İstenen etkiyi yaratabilmek için giderek artan miktarlarda sigara kullanma gereksinimi veya aynı miktarda sigara ile belirgin olarak azalmış etki
2 – Sigaraya özgü yoksunluk gelişmesi
3 – Planlandığından daha fazla miktarlarda, daha uzun süre sigara içilmesi
4 – Sigarayı bırakmak için sürekli istek duyulması, başarısız deneme girişimleri
5 – Sigara bulmak, kullanmak, etkilerinden kurtulabilmek için çok fazla zaman harcama
6 – Sigara kullanma yüzünden toplumsal, mesleki, sosyal aktiviteler ve boş zamanları değerlendirme etkinliklerinin azalması ya da bırakılması, örneğin sigara içilmeyen mekanlara gitmemek gibi.
7 – Sigaranın neden olduğu ya da ortaya çıkmasına, şiddetini arttırmasına neden olan fiziksel veya psikolojik sorunun olduğunun bilinmesine rağmen sigara içmeye devam etmek (örneğin, astımı olan bir kişinin sigara içimini sürdürmesi).

Sigara Bağımlılığından Nasıl Kurtulunur?

Eğer yukarıda saydığımız maddelerden 3 veya daha fazlasını kendinizde görebiliyorsanız üzgünüz; evet, siz bir bağımlısınız. Peki şimdi bu bilgiyle ne yapacağız? Derseniz sigaradan kurtulmak için ise küçük birkaç öneri sunmak isteriz:

  • Bağımlılık yapıcı madde nikotin, yoksunluğunda bizleri üzgünlük, çökkünlük, hiçbir şeyden keyif alamama, uykusuzluk, çabuk öfkelenme, kaygı, dikkat dağınıklığı gibi etkilere maruz bırakabilir. Bu hisler ve durumlarla başa çıkmak elbette ki kolay bir şey değildir; ancak sürpriz bir bilgi: Şimdiye kadar sizin gibi pek çok kişi sigarayı bıraktı! Bunu başarabilmek için defalarca denediler, başarısız oldular, yeniden planlar yaptılar, gerçekten istedikleri ve hazır oldukları o an bunu başardılar.
  • Sigarayı neden bırakmak istediğinizle ilgili net olun. Sebeplerin, etkisini yitirmemesi için sürekli görebileceğiniz bir yere asabilir ve telefonunuzun ekran görüntüsü yapabilirsiniz. İşte başlıyoruz: Önümüzdeki bir ay içerisindeki bir günü sigarayı bırakma günü ilan edin.
  • En önemli noktalardan birisi hatırlatıcılardan uzak durmak. Hatırlatıcılarınızı belirleyin, çakmaklar ve küllükler de buna dahil.
  • Daha önce bırakma girişiminiz olduysa başarısızlıklarınızdan ders alın. Sorun neydi iyice gözden geçirin.
  • Ve en güzel kısım şimdi geliyor: Kendinizi ödüllendirin. Sigaraya harcayacağını parayla güzel bir yemek yiyin, ne zamandır almak istediğiniz güneş gözlüğünü alın, arkadaşınızı sinemaya götürün, yeni hobiler edinin, spora başlayın ve kendinizi geliştirin.

NOT: Unutmayın, duyguların hepsi normaldir ve geçicidir. Öfkeli, üzgün, gergin hissettiğiniz her an geçecek ve bunun için sigaraya ihtiyacınız yok.

Tasarlab