Glutensiz Beslenme Nedir? Faydaları Nelerdir?

Özellikle son yıllarda hayatımıza giren gluten kavramı birçok kişi için kafa karıştırıcı bir kavram olma özelliği taşıyor. Birçoğumuz Glutensiz beslenmek nasıl olur? Gluten zararlı mıdır? gibi birçok soruyu sorarken buluyoruz kendimizi.

Gluten nedir?

Bitkisel bir protein olan gluten arpa, buğday, çavdar gibi tahılların içinde bulunan ve ilave edildiği ürüne esneklik ve kıvam kazandıran bir üründür. Karbonhidrat temelli çoğu gıdada, gıdaların doğal yapıları sebebiyle, tükettiğimiz gluten hamur ürünlerinin elastikiyet kazanmasını, kabarmasını ve kıvam kazanmasını da sağlamaktadır. Bu özellikleri sebebiyle gluten gıda endüstrisinde de birçok ürüne katkı edilmektedir. Aynı zamanda tutkal, diş macunu, kozmetik ürünü gibi ürünlerde de kullanılmaktadır. Glutenin bir diğer faydası bakterilerin çoğalmasını sağlayan bir probiyotik olmasıdır.

Glutenin zararları nedir?

Gluten bilhassa çölyak hastalığı ve gluten duyarlılığı olan kişiler için zararlıdır. Mide asidi ile reaksiyona girmesi halinde, ince bağırsağa ulaşan gluten bu bölgede çölyak hastalığına bağlı olarak doku hasarını başlatabilmektedir. İnce bağırsağın emilim yüzeyini azaltan gluten sindirim bozukluklarına sebebiyet vermekte, ayrıca kansızlık, diş çürümesi, büyüme geriliği, halsizlik, adet bozukluğu gibi sonuçlar yaratabilmektedir. Tiroid bozukluğu, deri hastalıkları, ince bağırsak kanseri ise glutenin sebep olabildiği diğer hastalıklardır.

Çölyak hastası olmayan kişiler için ise glutenin temel zararı içinde bulunduğu besin öğeleri kaynaklıdır. Glutenin karbonhidrat temelli gıdalarda bulunması kişilerin sağlıksız beslenme alışkanlığına sebep olmakta, bu yüzden glutensiz beslenme ile kişilerin bu tür gıdalardan uzaklaşarak sağlıklı beslenme stiline geçmesi amaçlanmaktadır.

Glutensiz beslenmenin faydaları

Glutensiz beslenme, beslenme uzmanlarının danışanlarına önerdiği bir beslenme şeklidir. Böylelikle danışanların sindirim sistemleri ve yeme düzenleri iyileştirilirken, besin değerleri de tam anlamıyla karşılanmaya çalışılır. Ekmek, hamur işi, makarna gibi gıdalardan uzaklaşan kişilerin, bunların yerine besin değeri yüksek, doyurucu gıdalara yönelmesi sağlanmaktadır.

Ayrıca paketli, endüstriyel gıdaların hemen hemen tamamında bulunan glutenden uzak durulması bu tip ürünler yerine organik beslenmeye geçilmesini de sağlamaktadır. Kısaca glutensiz beslenme ile beslenme alışkanlıklarının büyük bir oranda iyileştirilmesi sağlanmaktadır.

Çölyak hastaları için ise glutensiz beslenme mecburi bir durumdur.

Glutensiz besinler nelerdir?

Glutensiz besinler oldukça çeşitlidir. Kuru baklagiller, meyveler, sebzeler, yumurta, et ve süt ürünleri, yağlı tohumlar gibi envai çeşit besini içerisinde bulunduran türler glütensiz beslenmek isteyen kişilerin tabağında yer alabilir.

Çavdar, buğday, arpa ile elde edilen birçok ürün, hamur işi, pasta, şekerli gıda gibi ürünler ise glutensiz beslenmek isteyen kişilerin bilhassa uzak durması gereken besin türleridir. Bununla birlikte paketli gıdalarda gluten, bir katkı maddesi olarak, sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Ürünlere verdiği kıvam artırıcı özelliği sebebiyle tercih edilen gluten endüstriyel gıdaların vazgeçilmezi niteliğindedir. Bu sebeple bu tip gıdalardan da uzak durmak ya da paketlerin üzerindeki ibarelere göre kullanmak gerekir.

Mısır unu, pirinç unu gibi ürünler glutensiz oldukları için bu unlarla elde edilen hamur ve benzeri ürünler glutensiz beslenmeye uygundur. Mısır unuyla yapılan ekmek, makarna, kek ile hem glutensiz beslenebilir hem de buna benzer besin ihtiyaçlarınızı giderebilirsiniz. Buğday ununun kıvam vermesi için kullanıldığı birçok üründe, çorba ve tatlı gibi, pirinç unu kullanarak glutensiz gıdalar hazırlayabilirsiniz.

Tasarlab