Göz Tembelliği Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Tek ya da çift gözde meydana gelebilen, genellikle çocuklarda görülen göz tembelliği hastalığı farklı sebeplerden dolayı ortaya çıkabiliyor. Tarama sıklığının ve hasta-ebeveyn bilincinin artmasıyla erken teşhis oranının da arttığı göz tembelliği, 10 yaşın altında tedavi edildiğinde kalıcı olarak iyileşebiliyor.

Göz Tembelliği Nedir?

Bebek ve çocuklarda yaygın bir problem olan göz tembelliği, bebeklik-çocukluk çağında bir veya iki gözde de görme becerisinin uygun şekilde gelişmemesi durumudur. Hastalık genellikle bebeklik çocukluk çağında başlar. Fakat teşhisi geç ergenlik veya yetişkinlik gibi geç dönemlerde koyulabilir. Son yıllarda çocuklarda tarama sıklığının artması sebebiyle geç teşhisler azalmıştır ve genellikle rutin kontroller esnasında teşhis edilmektedir. Buna rağmen günümüzde erişkinlerin yaşadığı görme problemlerinin büyük bir kısmına göz tembelliği sebep olmaktadır. Erken teşhis halinde göz tembelliği kalıcı olarak tedavi edilebilen bir hastalıktır ve başka sorunlara sebep olmasının da önüne geçilir. Bu sayede çocuk sağlıklı görme becerisini geliştirir.

Göz tembelliğine sebep olan faktörler şunlardır:

Şaşılık: Bir gözün ya da iki gözün farklı yönleri bakması, bakışlardaki asimetri şaşılık olarak bilinir. Şaşılık göz tembelliğine ve çeşitli görme bozukluklarına sebep olabilmektedir.

Kırma kusurları: Miyop, hipermetrop, astigmat gibi göz merceğinin ışık kırması ile ilgili sorunlar “kırma kusuru” olarak bilinirler. Eğer bir gözün derecesi diğer göze göre daya büyükse beyne iki farklı görüntü gönderilir ve büyük dereceli gözün gönderdiği görüntü beyin tarafından baskılanır. Bu durumda büyük dereceli gözün görme gelişimi bozulur.

Çocukluk-bebeklik çağlarında ortaya çıkan katarakt ve pitozis gibi hastalıklar da göze giren ışığı engelleyerek görme becerisinin gelişimin engeller.

Göz Tembelliğinin Belirtileri Nelerdir?

Göz tembelliğinin başlıca belirtileri şunlardır:

  • Bir gözün daha az görmesi
  • İki gözün birden zayıf görmesi
  • Göz çevresinde hassasiyet
  • Göz çevresinde kızarıklık
  • Baş ağrısı, baş dönmesi
  • Sakarlık
  • Şaşılık
  • Okuma esnasında zorlanma, harfleri tanıyamama
  • Nesneleri bulanık görme, çift görme

Göz Tembelliği Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Göz tembelliği; hastanın durumuna, derecesine ve yaşına göre farklı şekillerde tedavi edilebilir. Kimi kişilerde tedavi çok kısa ve acısız bir şekilde uygulanabilirken kimi kişilerde daha uzun bir süreç gerekebilir. Ayrıca işlemler cerrahi boyuta varabilir.

Kapama tekniği: Bu tedavi yönteminde sağlam göz kapatılır ve tembellik olan göz çalışmaya zorlanır. Tedavi süresi tembellik derecesine göre belirlenir. Tek göze mahsus tembellikte ve erken teşhiste sıklıkla kullanılan bir yöntemdir.

Ortoptik tedavi: Göz için yapılan fizik tedavi uygulamalarıdır ve hastane ortamında gerçekleştirilir. Ortoptik tedavi merkezinde hastayla yaklaşık 40 dakikalık seans yapılır. Eğer hasta kapama tedavisi alıyorsa ortoptik tedaviyi de ek olarak alabilir. Çalıştırılmak istenen gözün daha hızlı iyileşmesi için tek göze yoğunlaşan işlemler uygulanır.

Bilgisayar Programı: 11 farklı oyundan oluşan, interaktif göz çalıştırma programlarıdır. Çift göz tembelliği ya da tek göz tembelliği yaşayan hastalara da uygulanır. Bilgisayar programı tedavisi için hastanın 5 yaşından büyük olması gerekir. Kapama tekniği ile tedavi gören hastalar için ek tedavi olarak da uygulanır. Tedavi süresi yaklaşık 5 aydır (150 seans).

Cam Tedavisi: Her seansı 30 dakika süren 10 seanslık bir tedavidir. Ortoptik tedavide olduğu gibi cam tedavisinde de gözü çalıştırmak için işlemler uygulanır. Cerrahi işlem içeren bir prosedür yoktur ve ilaç kullanımı da gerekmez.

Neurovision: Bilgisayar sistemine yüklenen programlarla doktor kontrolünde yapılan işlemlerdir. 10 yaşından büyük hastalar yapılır ve 55 yaş hastalara kadar uygulanabilen bir tedavidir. Bilgisayar sistemine yüklenen programlar aracılığıyla beyne görme becerisi yeniden öğretilir ve gözdeki tembellik azalır.

Görsel terapi uygulamaları: 3 boyutlu, derinlikli görsellerle gözün görme yeteneği güçlendirilir. Çeşitli cihazlar yardımıyla uygulanan bir tedavidir. Tedavinin amacı göz kaslarını çalıştırmak ve güçlendirmek değil, beyin ile göz arasındaki koordinasyonu güçlendirmektir.

Göz Tembelliği Kaç Yaşına Kadar Tedavi Edilir?

Göz tembelliği tedavisinde yaş sınır yoktur. Fakat geç teşhis ile erken teşhis sonrası uygulanan tedavilerden alınan verim farklıdır. Erken teşhis edilen hastalarda tedavi süreçleri çok daha basit ve kısa olabilir. Bunun yanı sıra hasta daha etkili bir iyileşme süreci deneyimler. Geç teşhis edilen göz tembelliğinde iyileşme seviyeleri erken teşhis edilenlere göre daha düşüktür. 

Göz Tembelliği Egzersiz ile Geçer mi?

Göz tembelliği tedavisinde egzersize dayalı metotlar uygulanabilir. Fakat bu egzersizler doktor önerisi ve kimi zaman da doktor kontrolü ile yapılmalıdır. Göz tembelliği hastalığı erken teşhis halinde gözü çalıştırmaya odaklanan egzersizlerle tedavi edilir.

Bu sayfada yer alan bilgiler sadece kullanıcıları bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza danışmalısınız.

Tasarlab