Kahve İçmeden Ayılamayanlar: Kafein Nasıl Enerji Sağlıyor?

Sabah uyandığınızda eliniz ilk kahveye mi gidiyor? Kahve içmeden asla ayılamıyor musunuz? Siz de dünyada birçok insan gibisiniz o zaman. İçerdiği kafein ile ve kültürel tüketim biçimleriyle kahve hayatımızın büyük bir parçası.

Peki ama içerdiği kafein tam olarak ne? Nasıl bir enerji sağlıyor?

Kafein Nedir?

1819 yılında Friedrich Ferdinand Runge isimli Alamn kimyager tarafından keşfedilen kafein çay, kahve, kakao gibi meyvelerde doğal olarak bulunan bir maddedir fakat kendisi içerisinde yoğun miktarda bulunması ve sıklıkla tüketilmesi sebebiyle kahve ile özdeşleşmiştir. Uyarıcı yani bedeni ve zihni aktif edici özellikleri bulunan bu madde besinlerde doğal haliyle bulunabildiği gibi kimyasal olarak da katkı edilebilmektedir. Enerji içeceği ve şekerli asidik içecek olarak tükettiğimiz birçok içecekte kafein katkısı bulunmaktadır.

Kafein maddesi bulunduğu bitkilerin her birinde farklı bir konumda yer alabilir. Kimi bitkilerin kökünde yer alırken kimi bitkilerin meyvesinde ya da yaprağında bulunabilmektedir. Farklı noktalarda bulunabilen kafein maddesinin insan üzerindeki tesiri de kişiseldir. Yani her insanın sinir sistemini farklı ölçeklerde uyarabilmektedir.

Nasıl Enerji Sağlar?

Kafeinin enerji sağlama görevi adenozin ile ilgilidir.
Beyin nöronlarımız uykuda olmadığımız süreçte çalışmakta ve bu süreçte reseptörlere bağlı adenozin maddesini üretmektedir. Yine reseptörler sayesinde adenozini takip ederler ve adenozin seviyesi arttığında uyku isteği, yorgunluk gibi hisler yaratırlar. Kafein ise adenozin seviyesini düşürerek vücudun daha dinç kalmasını sağlar ve kişiye kendini daha enerjik hissettirir. Kafeinin adenozin seviyeleri üzerindeki etkisi 4-6 saat aralığında azalarak sürmektedir. Fakat uykunun yeri kafein maddesi ile doldurulamaz. Yani uykusuzluğun getireceği sağlık sorunları kafein ile telafi edilmemektir. Bu sebeple kafein uykuya ek bir takviye olarak kullanılmalıdır.

Kahvenin içerisindeki kafein miktarı

Sıklıkla tükettiğimiz kahvelerin içerisinde bulunan kafein miktarları aşağıdaki gibidir:

  • Türk Kahvesi 65 mg / 65–75 ml (1 Türk Kahvesi Fincanı)
  • Filtre-French Press Kahve 120–170 mg / 180–200 ml (1 Kupa)
  • Suda Çözünebilir Hazır Kahve 60–80 mg / 100–180 ml (2 gr) (1 Kupa)
  • Espresso Kahve 130–200 mg / 50–60 ml (1 Espresso fincanı)
  • Americano Kahve 100 mg / 250 ml (1 Kupa)
  • Not: Latte, Mocha, Macchiato gibi kahve çeşitlerinin içerisinde 1 ölçek espresso kullanılmaktadır.

    Kafeinin Fayda ve Zararları

    Kafein içecek ya da yiyeceklerde tükettiğimizde kana karışan bir maddedir. Uzmanlar tarafından yapılan araştırmalar ise kafeinin zararları olduğunu da göstermektedir. Aşağıda belirttiğimiz maddelerde kafenin zararları belirtilmektedir.

    Fazla kahve tüketimi uykusuzluk ya da derin uyku problemlerine sebep olabilir. Bu yüzden kişilerin kahve ve çay tüketimini sınırlandırması gerekmektedir. Gün içerisinde 3 fincan kahveden ve 6 çaydan fazlası zararlı görülmektedir.

    Fazla kafein ya da kafeinli içecek tüketimi çok sık idrara çıkılmasına sebep olabilir. Bu durum gün içerisinde zora sokabileceği gibi kişinin mineral kaybetmesine de sebep olmaktadır.

    Kalp rahatsızlıklarınız varsa kafein içeren maddeleri bilakis kahve ve enerji içeceklerini az tüketmeniz hatta kaçınmanız önerilmektedir. Kahve ve enerji içecekleri çarpıntıya sebep olabilir.

    Kafeini bir diğer zararı kansızlık, kan değerlerinin düşmesidir. Kafein tüketimi demir emilimini kısıtlar ve kansızlığa sebep olur. Bu yüzden fazlaca tüketilmemesi gerekmektedir.

    Kafeinin bulunduğu içecekler genellikle asidik içeceklerdir bu durum midede salgılanan asidin yükselmesine ve çeşitli mide hastalıklarına sebep olabilir.

    Kafein katkılı enerji ve asidik içecekler genellikle yoğun kimyevi madde ve şeker içermektedir. Kafein maddesini bu yolla elde etmeniz öneriler arasında değildir.

    Tasarlab