Kredi Risk Primi (CDS) Nedir?

Finansal enstrümanlardan biri olan kredi risk primi (CDS) finans işlemlerinde sıklıkla karşımıza çıkan bir kavram. Kredi işlemleri, sigorta işlemleri, dış piyasalarda tahvil ve bonoların satımı esnasında kullanılan bu enstrüman; ana paraların ya da faizlerin ödenmemesi riskiyle ilgilidir. Kredi riski primi ülkeden ülkeye değişkenlik göstermektedir. 

CDS Primi Nedir?

Credit Default Swap’in kısaltması olan ve kredi risk primi anlamına gelen bu kavram; alınan kredinin geri ödenmeme riskine karşı, alacaklı tarafın verdiği borcu koruma altına alması anlamına geliyor. Bu koruma satılan ürüne yani borca belirli bir bedel yansıtılmasıyla sağlanıyor. Kısaca CDS primi ile alacak sigortalanıyor. 

CDS primi olarak ödenen faiz, alacağın ödenmeme riskini kabul etmenin bedelidir ve dahası ülke risklerini açıklayan bir göstergedir. CDS priminin yüksek olması ülke kredibilitesinin düşük olduğu anlamına gelir ve bu durum ülkenin mevcut ekonomik koşullarıyla ilgilidir. Kişi ve kurumların risk altında olduğu, iflas etme-işsiz kalma ihtimallerinin yüksek olduğu ülkelerle CDS(kredi risk primi) yüksektir. Bu durum borçlanma maliyetini artırır, yani kredi ürünlerinin satış fiyatının artmasına sebep olur. 

CDS hesaplarında her 100 baz puan 1 faiz oranına denk gelir. Yani CDS 100 ise borç için ödenen sigorta pirimi %1 oranındadır. Oran baz puanla doğrusal olarak artar ya da azalır. 

Kredi Risk Primi Neden Artar?

Ülkelerin risk primleri yalnızca ekonomik göstergelerle değil aynı zamanda sosyal, siyasi ve uluslararası ilişkileri göstergeleriyle de incelenir. Bu göstergeler ülkelerin itibarı, güvenilirliği ve gelecek döneme dair yansıttığı risklerle ilgilidir. Hem iç faktörler hem de dış faktörler ülke ekonomilerini etkilediği gibi kredi risk primini de etkiler. Kısaca bir ülkenin ekonomisi iyi koşullarda seyrediyor olsa bile gelecek dönemde kıtlık, iç karışıklık, savaş yaşama ihtimali de CDS priminin yükselmesine sebep olur. Çünkü bu ihtimaller kredinin ödenmeme riskini artırır. 

Bununla birlikte ekonomisi, dış politikası ve sosyal düzeni istikrarlı bir şekilde seyreden ülkelerin kredi risk primi de, kredi risk priminin değişkenliği de düşüktür. CDS hesaplamalarında ülkelerin yalnızca güncel koşulları değil; gelecekten bu yana seyreden koşulları ve gelecekte onları bekleyen koşullar göz önünde bulundurulur. 

Kredi risk priminin artışa geçmesi de yukarıda belirttiğimiz sebeplerle ilgilidir. Ülke ekonomisinin kötü seyrettiği koşullarda CDS prim artışı kesindir fakat ekonominin iyi seyrettiği koşullarda da artış yaşanabilir. Bu artış ülkenin gelecek dönemde istikrarını koruyamama, borcunu ödeyemem riski taşıdığı anlamına gelir. 

Ülkelerin bu koşullarından şirket ve kişilerin etkilenmesinin sebebi ise riske ortak olmalarındandır. Ekonomisi daralan ya da daralma riski yaşayan ülke vatandaşları ve yatırımcıları da gelecek dönemde borcu tahsil edemem riski taşır. 

Kredi Risk Priminin Ekonomiye Etkileri 

Hali hazırda kötü olan koşullar ya da riskler kredi risk priminin artırırken bu artış ekonominin daha da bozulmasına sebep olabilir. Kredi risk priminin yüksek olması borçlanma maliyetini artırırken yatırım ve girişimlerin de azalmasına, ekonominin daralmasına sebep olabilir. 

Bununla birlikte borçlanma maliyetinin artışı enflasyon ve pahalılaşma üzerinde de etkilidir. Bu etkiler ülke ekonomisini genel anlamda etkiler ve vatandaşın mevcut alım gücünün de düşmesine sebep olur. 

Kredi risk primi mevcut koşullara göre değişkenlik gösterdiği için Türkiye’nin kredi risk primi güncel bilgilendirmeler aracılığıyla takip edilmelidir. 

 

Tasarlab