Nosebo Etkisi Nedir?

Çoğu zaman fiziksel hastalıklarımız dış koşullara ve metabolizmamıza bağlıdır. iyileşme süreçlerimizden tedavi yöntemlerine kadar…
Oysa kimi zaman insan kendi kendini hasta edebilir ya da kendi kendine iyileşme süreci yaratabilir. Daha önceden duymuş olabileceğiniz plasebo etkisi ve nosebo etkisi bu durumun örneklerindendir.

Nosebo Etkisi Nedir?

Nosebo placebonun tam tersi halidir. İnanç ve şartlanmanın iyileştirebileceği kadar hasta edebileceğini de gösterir. Buradaki fark tamamen kişinin bakış açısıyla ve bedenine gönderdiği sinyallerle ilgilidir. Nosebo, kişinin yan etki göreceğine olan inancı sebebiyle yan etki yaşamaya başlaması durumudur.  Eğer kişi gerçekten buna inanmışsa hiçbir etkisi olmayan başka bir ilaç da verilse aynı yan etkileri görmeye devam eder. Bu durum ilaçların yanı sıra besinlerde de görülebilir.  Reaksiyon ve yan etkileri öğrenmesiyle birlikte laktoz intoleransı olmayan kişilerin laktoz intoleransı olan kişiler gibi yan etkiler göstermesi veya çölyak hastası olmadığı halde glütene alerjik hale gelmesi gibi örnekler nocebo etkisi arasında yer alır.

Plasebo Etkisi Nedir?

Tıbbi bir yöntem olarak da uygulanan plasebo etkisi zihnimizin ve psikolojimizin bedenimiz üzerinde ne kadar büyük bir etkiye sahip olduğunu ortaya koyuyor. Bu yöntem iyileşme safhalarında farmakolojik olarak hiçbir etkisi olmayan ilaçların hastalara verilmesiyle gerçekleşiyor. İlacın alamet-i farikası ise hastanın ona duyduğu inanç oluyor. Yani hasta iyileştirici bir takviye aldığından değil, o takviyeyi aldığına olan inançla birlikte yükselen iyileşme motivasyonuyla iyileşebiliyor.

Plasebo ve Nosebo’nun Nörobiyolojik İşleyişi

Plasebo etkisinin hastanın kendini iyi hissetmesi ile birlikte salgılanan hormonlar sayesinde gerçekleştiği düşünülmektedir. Etkili bir ilaç tedavisi almamasına rağmen iyileştiği gözlenen hastaların endojen opioid, oksitosin, dopamin, vazopressin salgılayarak iyileşmesi gereken bölgeye odaklanır. Bahsettiğimiz salınımların tamamı iyi hissetme ve ağrıların azalması ile ilgilidir fakat her biri farklı bir hastalığa özgü iyileştirme gücüne sahiptir. Nosebo etkisi hastanın kendi kendine ağrı ya da yan etki üretmesi durumudur. Bu durum daha çok sözlü telkin sonrası kolesistokinin, nöropeptid’dinin, proglumide’nin oynadığı rolle kişi ağrı üretmeye başlayabilir. Uyarılan hasta bu şekilde ağrıya karşı duyarlı hale gelir ve kaygılarının çeşitli hormonları tetiklemesi sebebiyle ağrı ve yan etkilere maruz kalmaya başlar. Kolesistoki, yağ ve protein sindirimini sağlayan bir hormon. Nöropati’nin möronların iletişim amacıyla kullanıldığı moleküller ve Proglumide ise kolesistokinin hormonunun reseptör antagonisti olarak geçer.

Tasarlab