Pranayama Nedir? Teknikleri Nelerdir?

Modern tıp uzmanları, sağlıklı yaşam önerilerinde doğru nefes almanın önemine sık sık değinirler. Nefes alma eylemi, yalnızca yaşadığımızın değil nasıl yaşadığımızın da göstergesi.

Nefese ve solumaya dair farkındalık son yıllarda artmış olsa da Antik dinlerde de nefes almanın önemine sık sık değinilir. Bir Hindu öğretisi olan Pranayama, nefesi “yaşam gücü” olarak tanımlayan öğretilerden biridir.

Pranayama Nedir?

Sankskritçe bir sözcük olan ve nefes anlamına gelen Prana, birçok Hindu öğretisinde kullanılmış bir terimdir. Özellikle tantra, tai chi, yoga gibi beden farkındalığının ön plana çıktığı meditasyon ve egzersizlerde ve holistik öğretilerde prana kavramı sık sık kullanılır. Bu öğretilere göre bedenimize soktuklarımız yalnızca gıda ve içeceklerden ibaret değildir. Nefesimiz de yaşam enerjimize katkı sunan besin kaynaklarımızdan biridir ve doğumdan ölüme kadar ara vermeksizin onunla yaşarız. Bu yüzden nasıl nefes aldığımız oldukça önemlidir. Yaşam enerjimiz pranamızla yani nefesimizle ilgilidir. Kimi öğretiler prananın vücudumuzda doğru şekilde akmadığı halde hastalıkların baş göstereceğini savunur. Düzenli ve derin nefesler zihnimizin ve bedenimizin de dinamik olmasını sağlar. Pranayama her ne kadar inanç öğretilerinde karşımıza çıkan bir öğreti olsa da modern tıpta da bu durumun bir karşılığı vardır. Düzgün nefes almak, akciğere bedenin ihtiyacı olan oksijeni derin ve düzenli bir şekilde beden ve zihin sağlığımızı önemli ölçüde etkiler. 

Pranayama Teknikleri Nelerdir?

Pranayama nefes kontrolü için birbirinden farklı pek çok teknik kullanır. Bilinen en temel teknikler ise hiza, hareket ile fiziksel ve ruhsal beslenmedir.

Hiza: Doğru nefes alırken doğru pozisyonda olmanın, bedeni hizalamanın önemi herkesin kabulüdür. Pranayama öğretileri de bunu kabul eder. Asana denilen doğru pozlarla nefesin en derin şekilde alınabildiği duruşları yakalamaya çalışır.

Hareket: Prananın yani nefesin bedenimizde salınabilmesi ve nefes alma kapasitemizin genişlemesi için hareketli bir yaşam sürmek zorunludur. Beden harekete geçtikçe ihtiyaç duyduğu solunum miktarı ve nefes alma dürtüsü artar. Pranayama egzersizlerinde bu dürtüler bilinçli bir şekilde yönetilir.

Fiziksel ve ruhsal beslenme: Ne yediğimiz, ne içtiğimiz ve ne düşündüğümüz hayatımızı derinden etkileyen faktörlerdir. Pranayama öğretilerinde nefes de bir besin kaynağı kabul edilir ve diğer besinlerle koordine şekilde ilerletilmesi beklenir. Yani Pranayama için yalnızca nefes yetmez, diğer besinlerimiz de bir o kadar sağlıklı ve ruhumuza bedenimize yarayışlı olmalıdır. Pranayama, ruha ve bedene iyi gelen şeylere daha çok ve bilinçli bir şekilde maruz kalmayı önerir.

Pranayama Çalışmasının Faydaları Nelerdir?

Pranayama öğretisine göre prana egzersizleri ruhsal şifamız ve yaşam enerjimiz için zorunludur. Bunun yanı sıra modern tıp bilimi ve birçok bilim de nefes alma şeklimizin bedensel ya da ruhsal sağlığımızla ilgisini kabul eder. Nefes egzersizi yapmanın faydaları şu şekilde sıralanabilir:

  • Akciğer kapasitesini artırma
  • Bedenin her noktasında bulunan hücrelere daha çok oksijen taşınması
  • Kalp ve solunum sorunlarının azalması
  • Daha enerjik hissetmek
  • Sinir sisteminde iyileşmeler
  • Depresyon, kaygı, stres gibi olumsuz duyguların azalması

Pranayama Yogada Neden Önemlidir?

Yoga egzersizlerinin de bir parçası olan pranayama her şeyden önce egzersizin sağlıklı bir şekilde devam etmesi için önemlidir. Diğer spor ve antrenman çeşitlerinde de sık sık tekrarlanan “doğru nefes” metodu; tansiyonun yükseldiği, vücuttaki basıncın arttığı spor ve egzersiz anlarında hayati öneme sahiptir.

Pranayamanın bir başka deyişle nefes egzersizlerinin günlük yaşamımızdaki önemi ise dinamizm ve dengeyle ilgilidir. Daha sağlıklı ve dengeli yaşayabilmek adına nasıl nefes aldığımız oldukça önemlidir. Nefes alma şeklimiz bedenimizi nasıl harekete geçirdiğimizin belirleyicisidir. 

Tasarlab