Sibernetik Teknolojisi Nedir?

Sibernetik kelimesi en başta Norbert Wiener tarafından 1948 yılında kullanılmıştır. Kökeni Yunanca kybernētikḗ kelimesinden gelmektedir. Wiener sibernetiği ‘kontrol ve iletişimin bilimi’ olarak tanımlamıştı. Bu tanım Claude Shannon’un bilgi teorisinde bilginin iletişim kanallarından geçimini optimize etmesi ve geri dönüşte bulunması konseptine olarak dayandırılarak yapılmıştı.

Günümüzde sibernetik, canlı veya cansız her karmaşık sistemin denetlenip yönetilmesini inceleyen bilim dalının adıdır. Daha basitçe anlatmak gerekirse, sibernetik insan müdahalesine gerek olmaksızın, dış ortamın ihtiyaçlarına göre kendini yenileyebilen ya da verilen amacına göre fonksiyonlarını yerine getirebilen canlı veya cansız sistemlerin kontrolü ve haberleşmesinin üzerinde duran bilim dalıdır.

Sibernetik teknoloji ise, kullanıcının bilgi ve iletişim üzerindeki kontrolünü arttıran bilgi, işlem ve iletişim araçlarını kapsayan teknolojidir.

Sibernetik Nerelerde Kullanılır?

Sibernetik oldukça geniş kapsamlı olan bir alan olduğundan, birbirinden farklı birçok disiplinde sıkça kullanımını görmek mümkündür. Bu alanlardan bazıları yapay zekâ, bilgisayar bilimleri, robotik, biyonik, bilişsel bilim, mühendislik, biyoloji, tıp ve medikal teknoloji alanlarıdır.

Sibernetik özellikle 2. Dünya savaşında, artan hava saldırıları sonucunda hava savunma sistemlerinin üzerinde ve insan kontrolüyle yönetilmesi mümkün olmayan aygıtların üzerinde kullanılmıştır.

Sibernetik sayesinde, elde olan bir sistemin kontrolü hakkında bilgi alındıktan sonra, sistemdeki geri bildirimlere bakılarak hedefe doğru ilerleme yolları aranabilir.

Sibernetik Sistemler Nelerdir?

Sibernetik sistemler, çevrenin ihtiyaç ve dalgalanmalarına göre yol alabilen akıllı sistemlere denir. Sibernetik sistemler günlük hayatın her yerinde bulunur, özellikle 21. yüzyılda teknolojinin hayatın her alanına yayılmasıyla, bu sistemlere duyulan talep her yıl daha da artmaktadır.

Sibernetik sistemler hem yapay hem de biyolojik sistemler olabilir.

Son yıllarda oldukça yaygınlaşan yapay sibernetik sistemlerin bazı kullanım alanları arasında endüstriyel robotlar, savunma sanayi, imalat işlemleri, sanayide otomasyon yer alır. Ancak sibernetik sistemler çok daha fazla alanı etkilemiştir. Geniş kapsamı sayesinde sibernetik mimarlık, sistem teorisi, algısal kontrol vb. çoğu disiplini direkt veya dolambaçlı şekilde etkileyebilmiştir.

Biyolojik sistemlere örnek verilecek olursa, insan vücudunda şeker seviyesinin insülin salınımı ile dengelenmesi veya vücut sıcaklığının düzenlenmesi gösterilebilir.

Sibernetik sistemler, farklı alanlarda çalışıp farklı katkılarda bulunsalar bile, ortak görevleri vardır. Bu görevlere bir sistemi iyileştirmek, sistemdeki farklı öğeler arasındaki öğrenmeyi arttırmak, sistem verimliliğini arttırmak vb. amaçlar örnek gösterilebilir. Kısacası sibernetik, var olan sistemi daha iyi hale getirmeyi hedefi olarak benimser.

Sibernetik Biliminin Kurucusu Kimdir?

Sibernetik kelimesinin kökeni olan kybernētikḗ kelimesi, Yunanca yönetim anlamına gelir.

“Sibernetik” kelimesini ilk kez Fransız fizikçi ve matematikçi André-Marie Ampère 1834 yılında “Essai sur la philosophie des sciences adlı yönetim bilimlerini konu alan eserinde kullanmıştır.  Bu terim 1948 yılında Norbert Wiener’ın “Sibernetik ya da hayvan ve makinelerde kontrol ve iletişim” isimli kitabında kullanıldığında bugünkü anlamını kazanmıştır.

Sibernetiğin bilinen ilk öncüsü ise Cizreli El Cezeri’dir. El Cezeri, 12. Yüzyılda yaşamış bir matematikçi ve fizikçidir. “Mekanik Hareketlerden Mühendislikte Faydalanmayı İçeren Kitap” adlı eserinde sibernetik ve robotik biliminin temellerini atmıştır. Eserinde kendi çizimleriyle 50’den fazla cihazın çalışma prensiplerini açıklamış, yaptığı su pompaları, otomatik saat ve otomatik abdest alma makinesi tarihteki ilk robotlar olarak kabul edilmiştir.

Sibernetik, elde olan sistemi sürekli daha iyi hale getirip mükemmelleştirme amacındadır. Ama elbette mükemmel bir sistem ulaşması imkansız sistemdir. Bu nedenle sibernetikte önemli olan mükemmele ulaşmak değil, ona yaklaşmaktır. Özellikle dijitalin ve sanalın hakim olduğu 21. Yüzyılda, sibernetiğin toplumdaki ve disiplinler arası alanlardaki önemi göz ardı edilemez.

Tasarlab