Tourette Sendromu Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Birçok insanda karşılaştığımız tiklerin sebebi, bazen nörolojik bozukluklar olabiliyor ve bu kişilerin tourette sendromuna sahip olduğu biliniyor.

Tourette Sendromu Nedir?

Çocukluk döneminde (genellikle 5 – 9 yaş aralığında) başlayan, istem dışı gerçekleşen, sık sık tekrar eden ve nörolojik bozukluk sebebiyle gerçekleşen tiklerdir. 1985 yılında Fransız Doktor Gerar Gilles De La Tourette tarafından keşfedilen bu sendrom, ismini de bu doktor tarafından almıştır.

Tourette sendromu halk arasında tik hastalığı olarak bilinse de her tik tourette sendromuyla ilgili değildir. Çünkü her tik nörolojik bozukluk kaynaklı değildir. Bu hastalık-sendrom uzun yıllar süren kronik bir hastalıktır. Bunun yanı sıra hastaların zeka seviyelerini etkilemez. Yalnızca sinir sistemleri üzerindeki nörolojik bozukluk sebebiyle gerçekleşir. Tourette sendromuna bağlı tikler, tıpkı hapşırma gibi kontrol altına alınamayan reflekslerdir. Omuz silkme, göz kırpma  ve farklı ses çıkarma gibi tourette sendromları olabilir. 

Sendrom, kişinin günlük yaşamını etkileyebilir. Kendisini fazlasıyla rahatsız edebilir ve psikolojik sorunlara yol açabilir. İstemsiz gerçekleştirdiği refleksler ve aldığı tepkiler kendine güvenini azaltabilir, sosyal yaşamını olumsuz etkileyebilir ve içe kapanık bir yaşam sürmesine sebep olabilir. Kişiler sendromu yani tiklerini kontrol altına almak için kendini baskılayabilir. Bu baskı kimi zaman kısa süreliğine tikin kontrol edilmesini sağlarken sonrasında daha sık tekrarlanmasına sebep olabilir.

Tourette Sendromu Belirtileri Nelerdir? Nasıl başlar?

Tourette sendromu genellikle çocukluk çağında kendini gösterir. Sendromun sebebi kesin olarak bilinmese de beynin motor hareketlerinin düzenlendiği kısımdaki nörokimyasal düzensizlikten kaynaklandığı düşünülüyor. Yapılan araştırmalar hastalığın kalıtsal olduğunu olduğunu ortaya koymuştur ve sendromlu birey %50 ihtimalle çocuğuna da sendromu aktarabilir. Bunun yanı sıra kaygı, panik ve stresin de tourette sendromunu tetiklediği biliniyor. Tourette sendromu genetik aktarım ya da kaygı, stres, panik yoluyla başlayabilir. Hastalık genellikle 5 – 9 yaş arasında kendini göstermeye başlar. Hastalığın 10 – 12 yaşlarında başlaması tiklerin daha şiddetli olacağı anlamına gelebilir. Bunun yanı sıra ergenlik sonrası dönemde sendromun yani tiklerin şiddeti azalabilir ve tekrarlanma sayısı düşebilir.

Belirtiler hastanın yaşına ve sendromun şiddetine göre değişiklik gösterir. Tourette sendromu motor tikler ve vokal tikler olarak ikiye ayrılır. Belirtiler yine bu ayrıma göre değişkenlik gösterir.

Tourette sendromu belirtileri aşağıdaki gibidir:

Basit motor tikler: Göz kırpma, başı çevirme, kaş kaldırma, nesneleri elleme koklama, dil çıkarma, omuz silkme

Basit vokal tikler: Boğaz temizleme, öksürme, esneme, burun çekme

Karmaşık motor tikler: Ayak vurma, yumruklama, diş sürtme, eğilme, zıplama, tekme atma, yürüyerek daire çizme

Karmaşık vokal tikler: Kekeleme, başkalarının ses, hece ve kelimelerini tekrarlama, bir cümle içinde aynı kelimenin sık tekrarlanması, aynı hareketin sık tekrarlanması, havlama, çığlık atma, bağırma

NOT: Motor tikler kasa bağlı tiklerdir. Vokal tikler ise ağız, boğaz, burun bölgelerinde gelişen fonetik tiklerdir. Basit tiklerde tek bir kas kullanılırken, karmaşık olarak adlandırılan tikler birden fazla kasın kullanımıyla gerçekleşir. 

Tedavi yöntemleri nelerdir?

Tourette sendromu hastalarının tedavisi, hastalığın şiddetine göre değişkenlik gösterir. Basit ve sık seyretmeyen tikler kendiliğinden geçme ihtimali taşır ve bir süre tedavisi ertelenebilir.

Tedavi yöntemlerinde davranışçı metotlara, ilaçlara ve elektrota başvurulabilir. Psikolojik sebeplerden dolayı tourette sendromuna yakalanan kişilerde huzursuzluk hissinin giderilmesi ve hastanın gevşemesi üzerinde durulur. Bu sayede tiklerin azalması beklenir. Psikolojik destek ve konuşma terapileri tourette sendromunun tedavisi için kullanılır. Kimi zaman ilaca başvurulur. Bu noktada hangi ilacın kullanılması gerektiğine yalnızca ilgili doktor karar verebilir. Kullanılan ilaçlar genellikle nörolojik etkilere sahiptir fakat kas için de ilaç önerilebilir. Beyin akımının aktivitesini değiştirmek için kullanılan Derin Beyin Stimülasyonu (DBS) uzun zamandır Parkinson hastalarında kullanılırken son yıllarda tourette sendromu için de kullanılıyor.

Bu sayfada yer alan bilgiler sadece kullanıcıları bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza danışmalısınız.

Tasarlab