Unutkanlık Nasıl Önlenebilir?

Unutkanlık problemi genel olarak ileri yaşlarda görülüyor olsa da genç yaş ve orta yaş grubundaki kişilerde de sıklıkla karşılaşılan bir sorundur. Bu sorunun kökeninde kimi zaman fizyolojik kimi zaman psikolojik kimi zaman ise davranış sorunları yatabilir. 

Yazımıza başlamadan önce belirtmek gerekir ki: unutkanlık problemi yaşıyorsanız sebeplerini araştırmak için doktora görünmeniz ve kontrollerden geçmeniz en doğrusu olacaktır. Aşağıda belirttiğimiz sebeplerden herhangi birine sahip olsanız da bu tespitin uzmanlar tarafından yapılması en doğrusu olacaktır. Bununla birlikte size özgü sebeplerle unutkanlık problemi yaşıyor olabilirsiniz. Bu sebeplerle, doktora danışmanız daha sağlıklı kararlar almanızı ve tedavi olabilmenizi sağlayacaktır.

Unutkanlık Neden Olur?

Unutkanlık sebepleri birbirinden farklı olabilir. Kimi zaman vitamin ve mineral değerlerine bağlı olarak kimi zaman psikolojik sebeplerle unutkanlık yaşayabilirsiniz. 

B12, E gibi vitamin değerlerinizin düşük olması, omega-3 amino asitinin düşük olması bilinen unutkanlık sebepleri arasındadır. Bilhassa B12 vitamininde yoksunluk çeken kişiler unutkanlık, dikkat dağınıklığı, dalgınlık gibi problemler yaşar. 

Bir diğer sebep ise depresyon, hissizlik, üzüntüdür. Karamsar bir dönemden geçiyorsanız, aklınız sık sık kötümser düşüncelere gidiyorsa ve günlük yaşamınızdaki kontrolü kaybetmeye başladıysanız unutkanlık yaşamanız da normaldir. Unutmayın ki depresyon beyin kimyasının değişkenlik gösterdiği bir dönemdir, bu dönemlerde yalnızca ruh halimiz değil zihnimiz ve eylemlerimiz de etki altındadır. 

Bir diğer sebep ise odak konsantrasyon bozukluğu ve akıl dağınıklığıdır.

İnsan Nasıl Hatırlar

İnsan beyni yalnızca bir yönetim merkezi değil aynı zamanda verilerin işlendiği bir alıcı merkezdir. Bu verilerin depolanmasıyla da bellek kartı görevi üstlenir.

Duyduğu bir sesi, anlamı, görüntüyü, bilgiyi, eylemi daha binlerce şeyi önce tanımlar sonra algılar ve daha sonrasında kaydeder. Tüm bunları kendi eylemleri için de gerçekleştirir. Tanımladığı ve algıladığı her şey beyin için yeni bir veridir. Kayıtta tutmak ise evrimsel bir becerisidir. 

Tüm bu süreçte insan beynini destekleyen unsurlar da yer alır. Öz motivasyonu, vitaminler, mineraller, hormonlar ve beyinde salgılanan kimyasal sıvılar beynin işlevini en iyi şekilde yerine getirmesi için birer destekleyicidir. Aynı zamanda çocuk yaşlardan itibaren edindiğimiz davranış ve düşünce biçimleri, bir diğer şekilde anlatmak gerekirse sistemlilik, beynin işlevlerini görmesini de kolaylaştırmaktadır. 

Unutkanlık ise yukarıda bahsettiğimiz destekleyicilerin ya da sistemliliğin azalması halinde ortaya çıkar. Bir depo olan zihnimizin açıklığının, temizliğinin ve çalışma kapasitesinin tahrip olması anlamına gelir unutkanlık. İleri yaşlarda bu durum hayatın bir döngüsü olarak adlandırılabilirken genç yaşlarda bir eksiklik olarak karşımıza çıkmaktadır. 

Çünkü genç yaşta unutkanlık demek aynı zamanda çalışan, üreten, sorumlulukları daha fazla olan kişinin kendi zihninde kaos yaşaması demektir. Aynı zamanda belirtmek gerekir ki genç yaşlarda iyi beslenmiş, korunmuş bir beyin ileri yaşlarda da sağlığını daha iyi muhafaza edecektir.

Unutkanlıkla Baş Etmenin Yolları

Bu yazımızda üzerine eğildiğimiz unutkanlık sorununun gün içerisindeki önemsiz ayrıntıları ya da nadiren yaşanan unutkanlıkları baz almadığını belirtmek isteriz. Hatta bu durumun oldukça normal olduğunu da. İnsan beyni önemsemediği bilgileri depolamaktan kaçınabilir ve bu onun tasarruf etme halidir. 

Fakat sizin için önemli bilgileri unutuyorsanız, henüz içinde bulunduğunuz konulardan çok kolay uzaklaşıyorsanız, kısa süreli hafızada tutma becerilerinizde aksaklık hissediyorsanız aşağıdaki önerilerimiz sizin için faydalı olabilir.

Vitamin ve mineral değerlerinizi kontrol ettirin: B12 vitamini zihnin depolama işlevini yerine getirebilmesinde en büyük destekçilerden biridir. Bu yüzden vitamin ve mineral değerlerinizi kontrol ettirip B12 değerlerinizde bir yoksunluk olup olmadığını öğrenebilirsiniz. Bu kısımda doktorunuzun önerdiği tedavi sürecini aksatmamak sizin için önemlidir. 

Planlı ve sistemli davranmak: Aynı anda birçok şeyi yapabilmek ne insan bedeninin ne de insan zihninin yetisi değildir. Bedenle yaptığımız işleri nasıl ki sırasıyla gerçekleştiriyorsak, öğrenme ve hafızada tutma işlemlerini de sırasıyla gerçekleştiririz. Bu yüzden sistemli ve planlı davranış biçimine sahip olmak aynı zamanda zihnimizi tertip etmek anlamına da gelir. Karmaşanın, kaosun hayatımızda yoğun bir şekilde yer alması ise sık sık unutkanlık yaşamamızın sebebi olabilir. Öyle ki beyin bu karmaşa içerisinde neyi atıp neyi tutacağını şaşırmış olabilir. 

Karamsarlıktan uzak durmak: Bu kısımda öneri vermek çok kolay olsa da gerçekleştirmek  kişiden kişiye zorlayıcı olabilir. Öncelikle söylemek gerekir ki kendinizi yoğun karamsarlık, tükenmişlik ve depresif ruh hali içinde hissediyorsanız psikoloji departmanlarından yardım almanız en faydalısı olacaktır. Ruh halinizin ve olumsuz düşüncelerin tek başına altından kalkamayacağınız hale gelmesinin oldukça insani olduğunu da hatırlatmak gerekir. 

Fakat karamsar düşüncelerin ve tükenmişlik sendromu gibi sendromların insan zihninde aksaklıklara sebep olduğu da bir gerçektir. Yorgun hissettiğimiz akşam saatlerinde nasıl ki algılama ve hafızaya atma becerimiz zayıflıyorsa psikolojik olarak yaşadığımız yorgunluklar da bu becerilerimizi etkiler. Kötü bir ruh hali içerisinde olmak beslenme, eyleme geçme iştahımızı zayıflattığı gibi algılarımızı ve öğrenme arzumuzu da zayıflatabilir.

Benzer bir şekilde kaygı, stres, öz güvensizlik de öğrenme ve hafızaya atma becerilerimizi olumsuz etkilemektedir. 

Spor yapmak ve sağlıklı beslenmek: Spor yapmanın çocukların zihninde ciddi etkilere sahip olduğu, odak ve hafızalarını güçlendirdiği biliniyor. Oysa bu etkiler yetişkinler için de geçerlidir ve sağlıklı bir bedene sahip olmak zihin sağlığımızı da olumlu yönde etkilemektedir. Düzenli spor yapmak, sağlıklı beslenmek hormonlarımızın ve dolaylı olarak beyin kimyamızın düzene girmesini, zihnimizin aktif ve canlı kalmasını sağlar. Sporda edindiğimiz disiplin de tüm bu olumlu etkilerin bir diğeridir. 

 

Tasarlab