Volatilite Nedir? Nasıl Ölçülür?

Hisse senedi piyasasında işlem yapanlar ya da piyasayı az da olsa takip edenler Volatilite kavramıyla daha önce de karşılaşmıştır. Oynaklık anlamına gelen bu kelime, hisse senedi piyasasındaki risk ve belirsizlik ifade etmekte kullanılan bir terim. 

Volatilite hakkındaki detaylar ise şöyle:

Volatilite Nedir?

Volatilite, piyasadaki oynaklığı ölçmeye yarayan bir endekstir ve piyasa endekslerinin değerinin ne kadar hızlı hareket ettiğini ifade eden bir göstergedir. İlk defa 1993 yılında ölçülmeye başlanmış ve günümüz piyasalarında, küresel ölçekte kullanılmaya başlanmıştır. 

Volatilite endeksi belirli bir getiri kümesindeki menkul kıymetlerin fiyatının düşüş ve yükselişini hesaplarken, hesapladığı oranlarla piyasadaki oynaklığı ve riskleri tespit eder. Savaş dönemlerinde, küresel krizlerde, hükümet krizlerde ve ekonomik buhranlarda volatilite endeksi yükselişe geçer. 

Küresel çapta kullanılan bu endeks Chicago borsasında işlem görür ve piyasalarda korku endeksi olarak da tanımlanır. Volatilite endeksinin göstergesi olan grafikler, volatilite indikatörü olarak bilinmektedir. 

Volatilite Nasıl Ölçülür?

Volatilite belirli bir süre boyunca yıllık haline getirilmiş getirilerin standart sapması hesaplanarak ölçülür. Hesaplamalarda tipik standart sapma ya da varyans işlemlerinin kullanılması yeterlidir. Her iki hesaplamada da değerlerin yüksek olması, getirilerin ve fiyatların o kadar değişken olması anlamına gelir. Yüksek değerli standart sapma ya da varyans hesaplamaları fiyatların geniş bir aralıkta seyredeceğini gösterirken düşük değer fiyatların dar aralıkta seyredeceğini ve birbirine yakın olacağını gösterir. Geniş aralıkta seyreden fiyatlar; belirsizliğin, riskin ve piyasaya güvensizliğin artması anlamına gelir. Kısaca Volatilite endeksi yükseldikçe piyasaya güven azalır. Hızlı fiyat dalgalanması, volatilite olarak kabul edilir. 

Tarihsel volatilite, getiriler ve fiyatlardaki hesaplamalar daha uzun bir süreyi kapsayacak şekilde yapılır. Bu sayede menkul kıymetlerin performansı geçmişten bugüne yapılan hesaplamalarla ölçülerek, riskleri bir kez daha araştırılır. Yani hesaplamaya konu olan menkul kıymetler için volatilite’nin uzun vadede seyri ön görülmeye çalışılır. 

Zımni volatilite ise tarihsel olanın aksine geçmişle ilgili hesaplamalar yapılmaz. Bu yöntemde gelecekle ilgili bir projeksiyon oluşturulmaya çalışılır. Genellikle küresel hisse senedi yatırımcıları tarafından kullanılır ve opsiyon sözleşmelerinin fiyatlarının belirlenmesinde kritik bir öneme sahiptir. 

Volatilite Nasıl Yorumlanmalıdır?

Volatilite endeksinin yüksek olması hisse senedi ve menkul kıymetteki dalgalanmanın yüksek olacağı anlamına gelir. Yatırım stratejisinde hızlı dalgalanmalara yer veren, risk alarak kısa sürede yüksek kara ulaşmak isteyen yatırımcılar endeksin yüksek olmasını tercih edebilir. 

Volatilite endeksinin düşük olması ise riskin yani kaybın da kazancın da düşük olacağı anlamına gelir. İstikrarlı ve sabırlı olan yatırımcıların tercihi ise volatilite endeksinin düşük olmasıdır. 

Volatiliteyi Etkileyen Faktörler

Volatilitesi hesaplanan ürünü ve finans piyasalarını etkileyen her faktör volatilite endeksini de etkilemektedir. Bu faktörler aşağıdaki gibidir:

  • Arz talep
  • Ekonomi
  • Manipülasyon, beklenti ve spekülasyonlar
  • Medya ve skandallar
  • Şirketlerin haberleri ve güncel gelişmeler
  • Savaşlar, terör olayları ve doğal afetler
  • Siyasi olaylar ve küresel çapta ilişkiler

 

Tasarlab