Yediklerimiz ile İklim Değişikliği Arasında Bir İlişki Var mı?

Dünyamızın giderek ısınmasına sebep olan en önemli faktörlerden birisi insanın ihtiyaçlarını karşılamak için gerçekleştirdiği faaliyetler sonucunda atmosfere salınan sera gazları. İklim insanların beslenme alışkanlıklarını elbette ki etkiler ancak Beslenme iklimi etkiler mi? sorusu pek akla gelen bir konu değil.

TÜİK her yıl, düzenli olarak sera gazı salınımları ile ilgili çalışma yapıyor ve sonuçlarını yayınlıyor. 1990 yılından beri yapılan çalışmalarda her yıl en fazla salınımı gerçekleştiren sektörün enerji sektörü olduğu ortaya çıkıyor. 2020 yılı verilerine göre sera gazı salınımının %70,2’sinin enerji, %14’ünün tarımsal faaliyetler, %12,7’sinin endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı, %3,1’inin ise atıklar kaynaklı olduğu ortaya çıkıyor. Bu verilerde dikkati çeken nokta ise tarım sektörünün sera gazı salınımı konusunda istikrarlı bir pay arttırımına gittiğini üçüncülükten ikinciliğe yükseldiğini görmüş olmak oluyor.

Avrupa Birliği verileri de aslında bizim verilerimizden çok farklı değil; enerji sektörü salınımın büyük çoğunluğuna sebep oluyor. Ancak AB’de kişi başına düşen salınım miktarı giderek düşerken Türkiye’de her yıl artan bir grafik ortaya çıkıyor.

Sera gazı salınımının tarım sektörüne bağlı kaynakları konusunda yapılan çalışmalar bazı noktalarda karşılaştırma yapmamıza imkanı tanıyor. Örneğin; 1 kg sığır eti üretimi sonucunda 26,61 kg, 1 kg tavuk eti üretimi sonucunda 3,65 kg, ısıtılmış serada üretilen 1 kg sebze ve meyvelerin üretimi sonucunda 2,13 kg, tarlada 1 kg sebze yetiştirme etkinliği sonucunda ise 0,37 kg sera gazışı salınımı gerçekleşiyor. Veriler de gösteriyor ki kırmızı et üretimi tarımsal alandaki sera gazı salınımının yükselmesinde en önemli etkenlerden birisi. Ve yukarıda da belirttiğimiz üzere tarım sektörünün emisyon yani salınım oranı her geçen yıl artıyor.

Tarım sektöründeki sera gazı salınımı sığır ve koyun gibi hayvanların metan salınımı dahil, bu ürünlerin yetiştirilmesi için orman alanlarının tahrip edilmesini, başlı başına üretimin kendisini, yem üretimini, ürünlerin toplanmasını ve dünya pazarına sunulmasını da içinde barındırıyor; yani salınım bu faktörlerin hepsini içeriyor. Daha fazla tarım alanı yaratmak için ormanları tahrip ediyor ve bu nedenle daha büyük oranlarda karbon salınımının meydana gelmesine sebep oluyoruz. Daha fazla hayvan üreterek bu hayvanların yediklerini sindirmesi sonucunda daha fazla metan gazı salınmasına neden oluyoruz. Bu ürünleri toplamak ve nakletmek için fosil yakıtları kullanan araçlarla salınımı arttırıyoruz. Yani yediğimiz veya yemediğimiz her şey iklim üzerinde bir değişiklik meydana getiriyor.

Hiçbir şey yemeyelim o zaman, demiyoruz elbette; ancak sera gazı salınımı ve iklim değişikliği üzerinde bir etkimizin olduğunun farkında olmamız ve yapacağımız ufak değişikliklerin bile etkisinin olacağını bilmemiz gerekiyor.

Karbon ayak izinizi azaltmak için:

1- Et ve süt ürünleri kullanımınızı azaltıp;kümes hayvanları, sebzeler ve baklagillere ağırlık verebilirsiniz,

2- Yiyeceklerinizi yerel ve mevsime uygun olanlar arasından seçebilirsiniz,

3- Gıda israfından kaçınarak, gıdaların çöplerde çürüyüp metan gazı salmalarına engel olabilirsiniz,

4- Orman alanlarının korunmasına destek olabilirsiniz.

Tasarlab